Shloka 12
भीष्म–जामदग्न्यसंवादः (Amba-prasaṅga and Kurukṣetra Dvandva Declaration) / Bhishma–Jamadagnya Dialogue
ततो<हं बाणपातेषु त्रिषु वाहान् निगृहा वै । अवतीर्य धर्नु्न्यस्य पदातिर्रषिसत्तमम्,जब वे तीन बार मेरे ऊपर बाणोंका प्रहार कर चुके, तब मैं घोड़ोंकी रोककर और धनुष रखकर रथसे उतर गया और उन ब्राह्मणशिरोमणि मुनिप्रवर परशुरामजीका समादर करनेके लिये पैदल ही उनके पास गया। जाकर विधिपूर्वक उन्हें प्रणाम करनेके पश्चात् यह उत्तम वचन बोला--
tato 'haṁ bāṇapāteṣu triṣu vāhān nigṛhya vai | avatīrya dhanuḥ nyasya padātir ṛṣisattamam ||
Bhīṣma sprach: „Dann, nachdem drei Pfeilsalven abgeschossen worden waren, zügelte ich die Pferde, stieg vom Wagen herab, legte meinen Bogen beiseite und näherte mich — zu Fuß — Paraśurāma, dem erhabensten der Weisen, um ihn zu ehren. Nachdem ich mich nach der Vorschrift vor ihm verneigt hatte, sprach ich diese passenden Worte.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even amid conflict, dharma requires restraint and reverence: Bhīṣma pauses the fight, dismounts, and sets aside his weapon to honor a revered sage, showing that respect for spiritual authority and proper conduct can supersede martial pride.
After three exchanges of arrows, Bhīṣma stops the chariot by checking the horses, gets down, puts away his bow, and approaches Paraśurāma on foot to pay formal respects before speaking—marking a shift from combat posture to respectful dialogue.