Shloka 19
Nahūṣa’s Fall Explained: Agastya’s Account to Indra (Śalya-narrated)
शत्रुदमन शक्र! इस प्रकार दुरात्मा नहुष देवताओंके राज्यसे भ्रष्ट हो गया। ब्राह्मणोंका कण्टक मारा गया। सौभाग्यकी बात है कि अब हमलोगोंकी वृद्धि हो रही है ।। त्रिविष्टपं प्रपद्यस्व पाहि लोकाञ्छचीपते । जितेन्द्रियो जितामित्र: स्तूयमानो महर्षिभि:,शचीपते! अब आप अपनी इन्द्रियों और शत्रुओंपर विजय पा गये हैं। महर्षिगण आपकी स्तुति करते हैं, अतः आप स्वर्गलोकमें चलें और तीनों लोकोंकी रक्षा करें
śatrudamana śakra! evaṃ durātmā nahuṣo devatānāṃ rājyāt bhraṣṭo 'bhavat | brāhmaṇānāṃ kaṇṭakaḥ hataḥ | saubhāgyam etat yad idānīm asmākaṃ vṛddhir bhavati || triviṣṭapaṃ prapadyasva pāhi lokāñ śacīpate | jitendriyo jitāmitraḥ stūyamāno maharṣibhiḥ ||
Agastya sprach: „O Śakra, Bezwinger der Feinde! So ist der böse Nahusha aus der Herrschaft der Götter gestürzt. Der Dorn, der die Brāhmaṇas quälte, ist herausgerissen. Es ist ein Segen, dass nun unser Wohlergehen und unser Gedeihen wachsen. Darum, o Herr der Śacī, kehre nach Triviṣṭapa (dem Himmel) zurück. Da du deine Sinne bezwungen und deine Feinde niedergerungen hast und von den großen Rishis gepriesen wirst, beschütze die Welten.“
अगस्त्य उवाच
Educational Q&A
Legitimate rule is grounded in dharma: self-mastery (jitendriya), protection of the worlds, and respect for brahmins and sages. Arrogance and oppression—exemplified by Nahusha—lead to downfall, while humility and restraint restore rightful sovereignty.
Agastya addresses Indra after Nahusha’s disgrace and removal from the gods’ kingship. He declares the danger to the brahmins ended, notes the return of auspicious order, and urges Indra to resume his place in heaven and protect the worlds, now that he is praised by the great seers.