Shloka 12
Bhīṣma’s Appraisal of Kaurava-Aligned Mahārathas
Warrior Roster and Motivations
यथोद्दिष्टानि सैन्यानि पाण्डवानामयोजयत् | जयाय पाण्बुपुत्राणां यत्तस्तस्थौ रणाजिरे,उनके मनमें युद्धके लिये दृढ निश्चय था। मेधावी धृष्टद्युम्नने पाण्डवोंकी पूर्वोक्त सेनाओंकी विधिपूर्वक व्यूहरचना करके उन सबको युद्धके लिये नियुक्त किया। तत्पश्चात् वे पाण्डवोंकी विजयके लिये संनद्ध होकर समरांगणमें खड़े हुए
sañjaya uvāca | yathoddiṣṭāni sainyāni pāṇḍavānām ayojayat | jayāya pāṇḍuputrāṇāṁ yattas tasthau raṇājire ||
Sañjaya sprach: Wie zuvor angewiesen, ordnete Dhṛṣṭadyumna die Heere der Pāṇḍavas pflichtgemäß in passende Schlachtformationen und stellte jede Abteilung auf ihren Posten. Mit festem Kriegsentschluss und auf den Sieg der Söhne Pāṇḍus bedacht standen sie, gerüstet und bereit, auf dem Schlachtfeld.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined preparation and leadership in a righteous cause: victory is pursued not by impulse but through orderly organization, adherence to instruction, and steadfast resolve—qualities aligned with kṣātra-dharma (the warrior’s duty).
Sañjaya reports that Dhṛṣṭadyumna, acting on prior plans, arranges the Pāṇḍava forces into proper formations and stations them for combat; the warriors then stand armed on the battlefield, determined to win for the sons of Pāṇḍu.