Shloka 2
भीष्मस्य सेनापत्यप्रतिज्ञा तथा रथसंख्यावर्णनम् | Bhishma Accepts Command and Enumerates Kaurava Strength
स केशवमभिप्रेक्ष्य गुडाकेशो महायशा: । अभ्यभाषत कैततव्यं प्रगृह्य विपुलं भुजम्,संजय कहते हैं--भरतश्रेष्ठ! दुर्योधनके पूर्वोक्त वचनको सुनकर महायशस्वी अर्जुनने क्रोधसे लाल आँखें करके शकुनिकुमार उलूककी ओर देखा। तत्पश्चात् अपनी विशाल भुजाको ऊपर उठाकर श्रीकृष्णकी ओर देखते हुए उन्होंने कहा--
sa keśavam abhiprekṣya guḍākeśo mahāyaśāḥ | abhyabhāṣata kaitavyaṁ pragṛhya vipulaṁ bhujam ||
Sañjaya sprach: O Bester der Bhāratas! Nachdem der ruhmreiche Arjuna Duryodhanas frühere Worte vernommen hatte, blickte er—die Augen vor Zorn gerötet—zu Ulūka, Śakunīs Sohn. Dann hob er seinen mächtigen, weitgespannten Arm, richtete den Blick auf Kṛṣṇa (Keśava) und sprach Worte, die der Stunde entsprachen—und bekundete damit den Entschluss, Trug mit gerechter Festigkeit zu beantworten, während die Krise dem Krieg entgegentrieb.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a moral pivot: when provoked by arrogant or deceitful speech, a righteous warrior should respond with measured, appropriate resolve—seeking guidance from a trusted, dharmic counselor (Kṛṣṇa) rather than acting blindly from anger.
After hearing Duryodhana’s words (conveyed in context by Ulūka), Arjuna becomes visibly angry, looks toward the messenger, then turns to Kṛṣṇa, raises his arm in emphasis, and begins to speak—indicating an imminent, decisive reply as negotiations collapse toward war.