Previous Verse
Next Verse

Shloka 90

भारतं परम पुण्यं भारते विविधा: कथा: । भारतं सेव्यते देवैर्भारतं परमं पदम्‌,महाभारत परम पवित्र ग्रन्थ है। इसमें नाना प्रकारकी कथाएँ हैं। देवता भी महाभारतका सेवन करते हैं। महाभारत परमपदस्वरूप है

bhārataṃ parama-puṇyaṃ bhārate vividhāḥ kathāḥ | bhārataṃ sevyate devair bhārataṃ paramaṃ padam ||

Vaiśampāyana sprach: „Das Bhārata ist von höchstem Verdienst und größter Heiligkeit. Im Bhārata finden sich mannigfaltige Erzählungen. Selbst die Götter nehmen am Bhārata teil und hegen es. Das Bhārata selbst ist das höchste Ziel — die Verkörperung des erhabensten Zustands.“

भारतंthe Mahabharata
भारतं:
Karta
TypeNoun
Rootभारत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
परम्supreme
परम्:
Karta
TypeAdjective
Rootपरम
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
पुण्यम्holy, meritorious
पुण्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
भारतेin the Mahabharata
भारते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभारत
FormNeuter, Locative, Singular
विविधाःvarious
विविधाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविविध
FormFeminine, Nominative, Plural
कथाःstories, narratives
कथाः:
Karta
TypeNoun
Rootकथा
FormFeminine, Nominative, Plural
भारतंthe Mahabharata
भारतं:
Karma
TypeNoun
Rootभारत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
सेव्यतेis resorted to / is studied / is served
सेव्यते:
TypeVerb
Rootसेव्
FormLat (Present), Atmanepada, Passive (Karmani), Third, Singular
देवैःby the gods
देवैः:
Karana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Instrumental, Plural
भारतंthe Mahabharata
भारतं:
Karta
TypeNoun
Rootभारत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
परमंsupreme
परमं:
Karta
TypeAdjective
Rootपरम
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
पदम्state, goal, abode
पदम्:
Karta
TypeNoun
Rootपद
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhārata (Mahābhārata)
D
Devas (gods)

Educational Q&A

The verse extols the Mahābhārata as intrinsically sacred and merit-bestowing, presenting it not merely as literature but as a spiritual means: engaging with it is portrayed as a practice valued even by the gods, and as pointing toward (or embodying) the highest human aim.

In the Svargārohaṇa context, the narrator Vaiśampāyana offers a concluding-style eulogy of the epic itself, emphasizing its sanctity, its many instructive stories, and its status as a supreme refuge/goal for those who study and internalize it.