Shloka 4
Gaṅgā-tīra Udaka-kriyā and Kuntī’s Disclosure of Karṇa’s Maternity
Strī-parva, Adhyāya 27
वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन! वे युधिष्ठिर आदि सब लोग कल्याणमयी, पुण्यसलिला, अनेक जलकुण्डोंसे सुशोभित, स्वच्छ, विशाल रूपधारिणी तथा तटप्रदेशमें महान् वनवाली गंगाजीके तटपर आकर अपने सारे आभूषण, दुपट्टे तथा पगड़ी आदि उतार डाले और पिताओं, भाइयों, पुत्रों, पौत्रों, स््वजनों तथा आर्य वीरोंके लिये जलांजलि प्रदान की। अत्यन्त दुःखसे रोती हुई कुरुकुलकी सभी स्त्रियोंने भी अपने पिता आदिके साथ-साथ पतियोंके लिये जल अर्पण किये ।। सुहृदां चापि धर्मज्ञा: प्रचक्कु: सलिलक्रिया: । उदके क्रियमाणे तु वीराणां वीरपत्निभि:
vaiśampāyana uvāca | suhṛdāṃ cāpi dharmajñāḥ pracakkuḥ salilakriyāḥ | udake kriyamāṇe tu vīrāṇāṃ vīrapatnībhiḥ ||
Vaiśampāyana sprach: O König! Yudhiṣṭhira und alle anderen kamen an das Ufer der Gaṅgā—heilbringend, von verdienstvollen heiligen Wassern, von vielen Wasserbecken geschmückt, rein und von weiter Gestalt, mit großen Wäldern am Ufer. Dort legten sie allen Schmuck, Schleier und Turbane ab und brachten jalāñjali dar für Väter, Brüder, Söhne, Enkel, Verwandte und edle Helden. Auch alle Frauen des Hauses Kuru, in tiefstem Schmerz weinend, opferten Wasser für ihre Väter und ebenso für ihre Gatten. Verwandte und Freunde, die den Dharma kannten, vollzogen gleichfalls die Wasserhandlungen. Und während die Frauen der Helden die Libationen für die gefallenen Helden darbrachten, wurde die ganze Szene zu einer feierlichen Trauer—Pflicht und Erinnerung, vollzogen in überwältigendem Leid.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in extreme grief, dharma is upheld through prescribed rites: the living honor the dead with salilakriyā (water-offerings), expressing responsibility, gratitude, and remembrance rather than abandoning duty in sorrow.
After the war, the well-wishers and the widows of the fallen warriors perform water-rites (udaka/salila offerings) for the heroes—an organized, communal act of mourning and ritual farewell.