Shloka 263
Gaṅgā-tīra Udaka-kriyā and Kuntī’s Disclosure of Karṇa’s Maternity
Strī-parva, Adhyāya 27
अभितो या: स्थितास्तत्र तस्मिन्नुदककर्मणि । राजन! इस प्रकार बहुत विलाप करके धर्मराज युधिष्ठिर फ़ूट-फूटकर रोने लगे। रोते- ही-रोते उन्होंने धीरे-धीरे कर्णके लिये जलदान किया। यह सब सुनकर वहाँ एकत्र हुई सारी स्त्रियाँ, जो वहाँ जलांजलि देनेके लिये सब ओर खड़ी थीं, सहसा जोर-जोरसे रोने लगीं
abhito yāḥ sthitās tatra tasminn udakakarmaṇi | rājan! … (gītā-press pāṭhe anantara-vṛttāntaḥ) dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ bahu vilapya phūṭ-phūṭkṛtya ruroda | rudadbhir eva śanaiḥ śanaiḥ karṇāya jaladānaṃ cakāra | etat śrutvā tatra samāgatāḥ sarvāḥ striyaḥ, yā udakāñjali-dānāya sarvataḥ sthitāḥ, sahasā uccaiḥ uccaiḥ ruroduḥ |
Vaiśampāyana sprach: Rings um jenen Ort standen beim Totenritus der Wasserspende die Frauen von allen Seiten. O König, nachdem Dharmarāja Yudhiṣṭhira lange geklagt hatte, brach er zusammen und weinte unaufhaltsam. Noch während er weinte, vollzog er langsam die Wasserspende für Karṇa. Als dies vernommen wurde, begannen alle dort versammelten Frauen—die ringsum standen, um mit gefalteten Händen Wasser darzubringen—plötzlich laut zu schluchzen.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even after victory, dharma requires acknowledging loss and honoring the dead; Yudhiṣṭhira’s water-offering for Karṇa shows moral responsibility and compassion that transcend enmity, while grief is presented as a human and ethical response to the devastation of war.
During the post-war water-rite (udaka-karma), Yudhiṣṭhira laments intensely and, while still crying, performs the libation for Karṇa; the assembled women who are also there to offer water hear this and break into loud weeping.