Shloka 45
स्त्री-विलापः — गान्धार्याः रणभूमिदर्शनं शापवचनं च
Battlefield Lament and Gāndhārī’s Curse
अनाथवददविज्ञातो लोकेष्वनभिलक्षित: । कुत्सितेनाभ्युपायेन निधनं समवाप्स्यसि,मधुसूदन! आजसे छत्तीसवाँ वर्ष उपस्थित होनेपर तुम्हारे कुटुम्बी, मनन््त्री और पुत्र सभी आपसमें लड़कर मर जायँगे। तुम सबसे अपरिचित और लोगोंकी आँखोंसे ओझल होकर अनाथके समान वनमें विचरोगे और किसी निन्दित उपायसे मृत्युको प्राप्त होओगे
anāthavad avijñāto lokeṣv anabhilakṣitaḥ | kutsitena abhyupāyena nidhanaṁ samavāpsyasi, madhusūdana | ājase chatrīśavāṁ varṣa upasthite bhavataḥ kuṭumbinaḥ mantrī ca putrāś ca sarve parasparaṁ yuddhvā mariṣyanti | tvaṁ sarvair aparicito lokānāṁ cakṣuṣor ojalībhūtaḥ anātha iva vane vicariṣyasi ca ninditena upāyena mṛtyuṁ prāpsyasi |
Vaiśampāyana sprach: „Unerkannt, unbeachtet unter den Menschen wirst du umherirren wie einer ohne Zuflucht. O Madhusūdana, dein Ende wird durch ein schändliches Mittel kommen. Wenn das sechsunddreißigste Jahr eintrifft, werden deine eigenen Verwandten, Minister und Söhne sich gegeneinander wenden und im gegenseitigen Streit zugrunde gehen. Dann wirst du, von allen unbekannt und den Augen der Welt entzogen, wie ein Waise durch den Wald streifen und schließlich den Tod auf einem verdammten Wege finden.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical law of consequences: when leadership and kinship bonds collapse into adharma—especially through internal strife—status and recognition vanish, and a shameful end can follow. It warns that power and fame are fragile when sustained by blameworthy means.
Vaiśampāyana reports a grim prediction addressed to Madhusūdana (Kṛṣṇa): in the thirty-sixth year, his own relatives, ministers, and sons will destroy one another in fighting; afterward he will live unrecognized, wandering in the forest like an orphan, and will die through a censured method.