Shloka 16
Chapter 10: Survivors Console the Royal Couple and Disperse (धृतराष्ट्र–गान्धारी प्रति निवेदनम्)
राजन! जो नारियाँ छोटे-से-छोटे शोकमें भी एक दूसरीके पास जाकर आश्वासन दिया करती थीं, वे ही शोकसे व्याकुल हो परस्पर दृष्टिपातमात्र कर रही थीं ।। ताभि: परिवृतो राजा रुदतीभि: सहस्रश: । निर्ययौ नगराद् दीनस्तूर्णमायोधन प्रति,उन रोती हुई सहसों स्त्रियोंसे घिरे हुए दुःखी राजा धृतराष्ट्र नगरसे युद्धस्थलमें जानेके लिये तुरंत निकल पड़े
vaiśampāyana uvāca | tābhiḥ parivṛto rājā rudatībhiḥ sahasraśaḥ | niryayau nagarād dīnas tūrṇam āyodhana prati ||
Vaiśampāyana sprach: O König! Die Frauen, die selbst bei der kleinsten Trauer zueinander gingen, um Trost zu spenden, waren nun vom Kummer so aufgewühlt, dass sie einander nur noch flüchtig anblickten. Da zog König Dhṛtarāṣṭra, völlig verzweifelt, von Tausenden weinender Frauen umringt, eilends aus der Stadt hinaus zum Schlachtfeld.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical weight of war: collective suffering overwhelms social roles and customary consolations, and a ruler must face the consequences of conflict not as abstraction but as lived grief.
After the great slaughter, Dhṛtarāṣṭra, surrounded by innumerable crying women, leaves the city in haste to go to the battlefield, where the dead and the devastation will be seen directly.