Shloka 59
Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
स्थापयित्वा हयशिर उदक्पूर्वे महोदथौ । वेदानामालयं चापि बभूवाश्वशिरास्तत:,भगवानने महासागरके पूर्वोत्तरभागमें वेदोंके आश्रयभूत अपने हयग्रीव रूपकी स्थापना करके पुनः पूर्वरूप धारण कर लिया। तबसे भगवान् हयग्रीव वहीं रहने लगे
sthāpayitvā hayaśira udakpūrve mahodadhau | vedānām ālayaṃ cāpi babhūvāśvaśirās tataḥ ||
Vaiśampāyana sprach: Nachdem er seine pferdeköpfige Gestalt im großen Ozean im Osten aufgerichtet hatte—als Wohnstatt und Zuflucht der Veden—nahm Bhagavān Aśvaśiras wieder seine frühere Form an. Seit jener Zeit, so heißt es, weilt der Herr Hayagrīva dort als Hütersitz des heiligen Wissens.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
Sacred knowledge (the Vedas) is portrayed as needing protection and a rightful ‘abode’; the Lord assumes a specific form (Hayagrīva) to safeguard and re-establish the foundations of dharma through the preservation of revelation.
The narrator states that the Lord installs his horse-headed manifestation in the eastern great ocean as the seat of the Vedas, then returns to his prior form; thereafter Hayagrīva is understood to remain there as the enduring guardian of the Vedas.