Shloka 463

अध्याय ३३७ — ज्ञानमार्ग-वैविध्यप्रश्नः तथा व्यासस्य नारायणोद्भवकथा

Systems of Knowledge and Vyāsa’s Nārāyaṇa-Origin

Devanagari script

भक्‍्त्या परमया युक्तैर्मनोवाक्कर्मभिस्तदा । 'शिक्षा और अक्षरसे युक्त यह वाक्य हमलोगोंको श्रवणगोचर हुआ। इतनेहीमें पवित्र और सुगन्धित वायु बहुत-से दिव्य पुष्प और कार्योपयोगी ओषधियाँ ले आयी, जिनसे वहाँके पंचकालवेत्ता अनन्य भक्तोंने बड़ी भक्तिके साथ मन, वाणी और क्रियाद्वारा उन श्रीहरिका पूजन किया

Transliteration

bhaktyā paramayā yuktair manovākkarmabhis tadā |

Translation

Bhīṣma sprach: „Dann, von höchster Bhakti erfüllt, verehrten sie—durch Geist, Wort und Tat.“ In diesem Augenblick drang eine wohlgefügte Rede an unser Ohr, versehen mit śikṣā (der Lehre der rechten Aussprache) und mit korrekten Lauten und Buchstaben. Zugleich brachte ein reiner, wohlriechender Wind viele göttliche Blumen und nützliche Heilkräuter herbei; mit ihnen verehrten die Kenner des pañcakāla (der fünf Zeiten der Verehrung) und die dortigen, ausschließlich hingegebenen Bhaktas Śrī Hari in großer Andacht—durch Geist, Stimme und Handlung.

Word by Word

• {'bhaktyā': 'with devotion

• by devotion', 'paramayā': 'supreme, highest, most excellent', 'yuktaiḥ': 'joined with, endowed with, possessed of', 'manas (mano-)': 'mind

• inner intention', 'vāk (vāk-)': 'speech

• verbal expression', 'karma (karma-)': 'action

• conduct', 'tadā': 'then

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma

Educational Q&A

What is the core teaching?

Devotion becomes complete when it integrates the whole person—inner intention (mind), truthful reverent expression (speech), and righteous purposeful conduct (action). This frames bhakti as an ethical and practical discipline, not only a sentiment.

What is happening in the narrative?

Bhīṣma describes a moment in which worship is performed with the highest devotion, explicitly characterized by the triad of mind, speech, and action—indicating wholehearted, integrated reverence.