Shloka 2
Śvetadvīpa-varṇana and Śāstra-pravartana (Śānti Parva 322)
भीष्म उवाच आत्मनानर्थयुक्तेन पापे निविशते मन: । स कर्म कलुषं कृत्वा क्लेशे महति धीयते,भीष्मजीने कहा--राजन्! जब बुद्धि काम-क्रोध आदि अनर्थोंसे युक्त हो जाती है, तब उससे प्रेरित हुए मनुष्यका मन पापमें प्रवृत्त होने लगता है। फिर वह मनुष्य दोषयुक्त कर्म करके महान् क्लेशमें पड़ जाता है
bhīṣma uvāca ātmānānarthayuktena pāpe niviśate manaḥ | sa karma kaluṣaṃ kṛtvā kleśe mahati dhīyate ||
Bhīṣma sprach: „Wenn das innere Selbst eines Menschen sich mit schädlichen Regungen verstrickt, lässt sich der Geist in der Sünde nieder. Dann, nachdem er befleckte Taten vollbracht hat, stürzt jener Mensch in großes Leid.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that moral downfall begins internally: when the self is allied with destructive impulses, the mind gravitates toward wrongdoing; impure actions follow, and suffering becomes inevitable.
In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma is advising the king on ethical governance and personal discipline, explaining the causal chain from inner disorder to sinful action and resulting distress.