Shloka 95
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
Devanagari script
गते मुनिवरे तस्मिन् कृते चापि प्रदक्षिणम् । दैवरातिर्नरपतिरासीनस्तत्र मोक्षवित्,उन्होंने सत्कारपूर्वक मुनिकी प्रदक्षिणा करके उन्हें विदा किया। जब वे मुनिवर याज्ञवल्क्य चले गये, तब मोक्षके ज्ञाता देवरातनन्दन राजा जनकने वहीं बैठे-बैठे एक करोड़ गौएँ छूकर ब्राह्मणोंको दान कर दीं तथा प्रत्येक ब्राह्यगको एक-एक अंजलि रत्न और सुवर्ण प्रदान किये
Transliteration
gate munivare tasmin kṛte cāpi pradakṣiṇam | daivarātir narapatir āsīnas tatra mokṣavit ||
Translation
Bhīṣma sprach: Als jener erhabene Weise fortgegangen war und man ihn zuvor mit einer ehrerbietigen Pradakṣiṇā gebührend geehrt hatte, blieb König Daivarāti—dort sitzend und als Kenner der Befreiung berühmt—gefasst und ruhig.
Word by Word
गतेwhen (he) had gone
गते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त, Masculine, Locative, Singular
मुनिवरेin/when the best sage
मुनिवरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमुनिवर
FormMasculine, Locative, Singular
तस्मिन्in him/therein (then)
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
कृतेwhen (it) was done
कृते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त, Neuter, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
प्रदक्षिणम्circumambulation
प्रदक्षिणम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रदक्षिण
FormNeuter, Accusative, Singular
दैवरातिःDaivarāti (proper name)
दैवरातिः:
Karta
TypeNoun
Rootदैवराति
FormMasculine, Nominative, Singular
नरपतिःthe king
नरपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootनरपति
FormMasculine, Nominative, Singular
आसीनःseated
आसीनः:
Karta
TypeVerb
Rootआस्
Formक्त, Masculine, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
मोक्षवित्knower of liberation
मोक्षवित्:
Karta
TypeNoun
Rootमोक्षविद्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaD
Daivarāti (Janaka)M
munivara (foremost sage)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes