Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)
पक्षक्षयं तथा दृष्टवा दिवसानां च संक्षयम् । क्षयं वृद्धि च चन्द्रस्य दृष्टवा प्रत्यक्षतस्तथा,वेदोंके भाँति-भाँतिके विचित्र वचन, ऋतुओंके परिवर्तन तथा दिन, पक्ष, मास और संवत्सर आदि काल जो प्रतिक्षण बीत रहा है, उसकी ओर भी ध्यान दे। चन्द्रमाकी हासवृद्धि तो प्रत्यक्ष दिखायी देती है। समुद्रोंका ज्वारभाटा भी प्रत्यक्ष ही है। धनवानोंके धनका नाश और नाशके बाद पुनः वृद्धिका क्रम भी दृष्टिगोचर होता ही रहता है। इन सबको देखकर अपने कर्तव्यका निश्चय करे
bhīṣma uvāca | pakṣakṣayaṃ tathā dṛṣṭvā divasānāṃ ca saṃkṣayam | kṣayaṃ vṛddhiṃ ca candrasya dṛṣṭvā pratyakṣatas tathā ||
Bhīṣma sprach: „Wenn du das Schwinden der Monatshälfte und das Vergehen der Tage beobachtet hast und mit eigenen Augen siehst, wie der Mond ab- und zunimmt, dann sinne über den unaufhörlichen Strom der Zeit nach; und nimm diese sichtbaren Zeichen des Wandels zu Herzen, um deine Pflicht (Dharma) klar zu bestimmen.“
भीष्म उवाच