Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse

यथा च शकुना: सूक्ष्मं प्राप्प जालमरिंदम । तत्र सक्ता विपद्यन्ते मुच्यन्ते च बलान्विता:

yathā ca śakunāḥ sūkṣmaṁ prāpya jālam ariṁdama | tatra saktā vipadyante mucyante ca balānvitāḥ ||

Bhīṣma sprach: „Wie Vögel, o Bezwinger der Feinde, auf ein fein geknüpftes Netz stoßen: Die darin Verstrickten geraten ins Verderben, die Kraftvollen aber zerreißen es und entkommen.“

यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
and
:
TypeIndeclinable
Root
शकुनाःbirds
शकुनाः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुन
FormMasculine, Nominative, Plural
सूक्ष्मम्fine, subtle
सूक्ष्मम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसूक्ष्म
FormNeuter, Accusative, Singular
प्राप्यhaving reached/obtained
प्राप्य:
TypeVerb
Rootप्र + आप्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
जालम्net, snare
जालम्:
Karma
TypeNoun
Rootजाल
FormNeuter, Accusative, Singular
अरिंदमO foe-subduer (epithet)
अरिंदम:
TypeNoun
Rootअरिंदम
FormMasculine, Vocative, Singular
तत्रthere, in that (net)
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
सक्ताःstuck, entangled
सक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसक्त
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle from √सञ्ज्/√सज् 'to cling/attach')
विपद्यन्तेperish/come to ruin
विपद्यन्ते:
TypeVerb
Rootवि + पद्
FormPresent, Atmanepada, Third, Plural
मुच्यन्तेare released, get freed
मुच्यन्ते:
TypeVerb
Rootमुच्
FormPresent, Passive, Third, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
बलान्विताःendowed with strength
बलान्विताः:
Karta
TypeAdjective
Rootबल + अन्वित
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (PPP of √इ 'to go' with anu-: अन्वित 'endowed/possessed')

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
A
ariṁdama (addressee, unnamed in the verse)
B
birds (śakunāḥ)
N
net (jāla)