Shloka 12
Vidyā–Avidyā and the Twenty-Fifth Principle
Sāṃkhya–Yoga Clarification
निर्वेदादात्मसम्बोध: सम्बोधाच्छास्त्रदर्शनम् । शाल्त्रार्थदर्शनाद् राज॑ंस्तप एवानुपश्यति,राजन! वैराग्यसे मनुष्यको आत्मतत्त्वकी जिज्ञासा होती है। जिज्ञासासे शास््त्रोंके स्वाध्यायमें मन लगता है तथा शास्त्रोंके अर्थ और भावके ज्ञानसे वह तपको ही कल्याणका साधन समझता है
nirvedād ātma-sambodhaḥ | sambodhāc chāstra-darśanam | śāstrārtha-darśanād rājan tapa evānupaśyati ||
Parāśara sprach: „Aus Unverhaftetsein erwacht das Erkennen des Selbst. Aus diesem Erwachen entsteht die rechte Hinwendung zu den Schriften. Und wenn man Sinn und Absicht der Schriften klar durchschaut, o König, erkennt man die Askese (tapas) — selbstbeherrschte Zucht und innere Übung — als das eigentliche Mittel zu Wohlergehen und geistigem Heil.“
पराशर उवाच
Educational Q&A
The verse presents a spiritual progression: dispassion (nirveda) leads to Self-awakening (ātma-sambodha); Self-awakening leads to sincere engagement with scripture; and understanding scripture’s meaning culminates in valuing tapas—disciplined austerity—as the effective means to true good.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation-oriented conduct, the sage Parāśara addresses a king, explaining how inner detachment matures into Self-knowledge, then into scriptural inquiry, and finally into commitment to austerity as a practical path.