Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Haṃsa–Sādhya Saṃvāda: Satya, Dama, Kṣamā and the Discipline of Speech

द्यूते पाने तथा स्त्रीषु मृगयायां च यो नर: । न प्रमाद्यति सम्मोहात्‌ सततं मुक्त एव सः,“जो मोहवश जूआ, मद्यपान, परस्त्रीसंसर्ग तथा मृगया आदि व्यसनोंमें आसक्त होनेका प्रमाद नहीं करता है, वह भी सदा मुक्त ही है”

dyūte pāne tathā strīṣu mṛgayāyāṃ ca yo naraḥ | na pramādyati sammohāt satataṃ mukta eva saḥ ||

Bhishma sprach: Ein Mann, der selbst inmitten von Glücksspiel, Trunk, Umgang mit Frauen und der Jagd nicht aus Verblendung in Achtlosigkeit verfällt—der bleibt immer frei. Die Lehre betont, dass Bindung nicht bloß aus der Anwesenheit verlockender Dinge entsteht, sondern aus dem Verlust von Selbstbeherrschung und Unterscheidungskraft, wodurch sie zu Sucht und moralischem Verfall werden.

द्यूतेin gambling
द्यूते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootद्यूत
FormNeuter, Locative, Singular
पानेin drinking (liquor)
पाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपान
FormNeuter, Locative, Singular
तथाand likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
स्त्रीषुamong women / in (illicit) women
स्त्रीषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Locative, Plural
मृगयायाम्in hunting
मृगयायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमृगया
FormFeminine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
नरःman
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
प्रमाद्यतिis heedless / errs
प्रमाद्यति:
TypeVerb
Rootप्रमद्
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Singular
सम्मोहात्from delusion
सम्मोहात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसम्मोह
FormMasculine, Ablative, Singular
सततम्always
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसतत
मुक्तःliberated / free
मुक्तः:
TypeAdjective
Rootमुक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
G
gambling (dice)
I
intoxicating drink
W
women
H
hunting