Shloka 6
वृत्ति-सत्सङ्ग-दान-धर्म
Livelihood, Virtuous Association, and Ethics of Giving
अप्रमेयमनाधृष्यं सर्वलोकेषु भारत । भरतनन्दन! महाराज! पूर्वकालमें सुमेरु पर्वतका ज्योतिष्क नामसे प्रसिद्ध एक शिखर था, जो सविता (सूर्य) देवतासे सम्बन्ध रखनेके कारण सावित्र कहलाता था। वह सब प्रकारके रत्नोंसे विभूषित, अप्रमेय, समस्त लोकोंके लिये अगम्य और तीनों लोकोंद्वारा पूजित था ।। तत्र देवो गिरितटे हेमधातुविभूषिते,सुवर्णमय धातुसे विभूषित उस पर्वतशिखरके तटपर बैठे हुए महादेवजी उसी प्रकार अपूर्व शोभा पाते थे मानो किसी सुन्दर पर्यड्कपर बैठे हों। वहीं प्रतिदिन उनके वामपार्श्रमें रहकर गिरिराजनन्दिनी भगवती पार्वती भी अनुपम शोभा पाती थीं
aprameyam anādhṛṣyaṁ sarvalokeṣu bhārata | bharatanandana mahārāja pūrvakāle sumeru-parvatasya jyotiṣka-nāmnā prasiddhaṁ śikharaṁ āsīt, yat savitā-devatā-sambandhāt sāvitraṁ nāma labdhavān | tat sarva-ratna-vibhūṣitaṁ aprameyaṁ samasta-lokānāṁ durgamaṁ trailokya-pūjitaṁ ca āsīt || tatra devo giri-taṭe hema-dhātu-vibhūṣite suvarṇa-maya-dhātu-vibhūṣite tasmin parvata-śikhara-taṭe niṣaṇṇaḥ mahādevaḥ apūrva-śobhāṁ lebhe yathā kaścid ramya-paryaṅke niṣaṇṇaḥ | tatraiva pratidinaṁ tasya vāma-pārśve girirāja-nandinī bhagavatī pārvatī api anupama-śobhāṁ lebhe ||
Bhīṣma sprach: O Bharata, o Wonne der Bharatas, o großer König—einstmals gab es auf dem Berge Sumeru einen Gipfel, berühmt unter dem Namen Jyotiṣka. Weil er mit Savitṛ, dem Sonnengott, verbunden war, nannte man ihn Sāvitra. Mit allerlei Edelsteinen geschmückt, an Größe unermesslich, den Welten unzugänglich und von den drei Welten verehrt, stand er als heiliger Gipfel. Dort, auf einem Felsvorsprung, der von goldenen Erzen glänzte, saß Mahādeva und strahlte in außergewöhnlicher Pracht, als säße er auf einem schönen Lager. Und dort, Tag für Tag zu Seiner Linken verweilend, erschien auch die Tochter des Königs der Berge—die erhabene Pārvatī—in unvergleichlichem Glanz.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage elevates the idea of sacred space and divine order: a realm described as immeasurable and unassailable becomes the setting where Śiva and Pārvatī abide in harmony. Ethically, it frames reverence (pūjā) and purity of place as supports for dharmic contemplation—before instruction, the text establishes an atmosphere of awe, restraint, and devotion.
Bhīṣma describes a luminous, jewel-adorned summit on Mount Sumeru called Jyotiṣka, also known as Sāvitra due to its connection with the Sun deity Savitṛ. On its golden ledge, Mahādeva sits in radiant splendor, and Pārvatī remains at His left side daily, both portrayed as the focal presence of that sacred peak.