Shloka 5
मोक्षधर्मः — स्नेहपाशच्छेदः
Mokṣa-dharma: Cutting the Bonds of Attachment
न हिंस्यात् सर्वभूतानि मैत्रायणगतकश्चरेत् । नेदं जीवितमासाद्य वैरं कुर्वीत केनचित्,समस्त प्राणियोंमेंसे किसीकी भी हिंसा न करे--किसीको भी पीड़ा न दे। सबके प्रति मित्रभाव रखकर विचरता रहे। इस नश्वर जीवनको लेकर किसीके साथ शत्रुता न करे
na hiṁsyāt sarvabhūtāni maitrāyaṇagatakś caret | nedaṁ jīvitam āsādya vairaṁ kurvīta kenacit ||
Bhīṣma lehrt, dass man keinem lebenden Wesen Schaden zufügen soll, sondern in der Welt wandeln, gegründet in Freundlichkeit gegenüber allen. Da man dieses flüchtige Leben erlangt hat, soll man mit niemandem Feindschaft stiften—denn solche Feindseligkeit vertieft nur das Leiden und versperrt den Pfad des Dharma.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Practice ahiṁsā (non-harm) toward all beings, live with maitrī (friendliness), and avoid creating vaira (enmity), recognizing the impermanence of human life and the ethical cost of hostility.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma after the war; here he gives a concise moral directive emphasizing nonviolence, universal friendliness, and the renunciation of personal enmity.