Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

इन्द्रेण वृत्रवधः, ब्रह्महत्याया अनुगमनम्, तथा च विभाजन-निवासविधानम्

Indra’s defeat of Vṛtra; pursuit by Brahmahatyā; allocation of her abodes

काम॑ क्रोधं च लोभं च भयं स्वप्रं च पजचमम्‌ । परित्यज्य निषेवेत यतवाग्‌ योगसाधनान्‌,काम, क्रोध, लोभ, भय और निद्रा--ये ही योगसम्बन्धी वे पाँच दोष हैं, जिनको विद्वान्‌ पुरुष जानते हैं। इनका मूलोच्छेद कर देना चाहिये तथा इनका परित्याग करके वाणीको संयममें रखते हुए योगसाधनोंका सेवन करना चाहिये

kāmaṁ krodhaṁ ca lobhaṁ ca bhayaṁ svapnaṁ ca pañcamam | parityajya niṣeveta yatavāg yogasādhanān ||

Bhishma sprach: „Begierde, Zorn, Gier, Furcht und als fünftes der Schlaf—das sind nach den Weisen die fünf Fehler, die Yoga hemmen. Man soll sie an der Wurzel ausreißen; sie aufgebend und die Rede zügelnd, soll man eifrig die Disziplinen üben, die zum Yoga führen.“

कामम्desire
कामम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Accusative, Singular
क्रोधम्anger
क्रोधम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रोध
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
लोभम्greed
लोभम्:
Karma
TypeNoun
Rootलोभ
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भयम्fear
भयम्:
Karma
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Accusative, Singular
स्वप्नम्sleep
स्वप्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वप्न
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पञ्चमम्the fifth (one)
पञ्चमम्:
TypeAdjective
Rootपञ्चम
FormNeuter, Accusative, Singular
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
TypeVerb
Rootपरि-त्यज्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Active
निषेवेतshould practice/should resort to
निषेवेत:
TypeVerb
Rootनि-सेव्
FormVidhi-linga (optative), Present-system, Third, Singular, Atmanepada
यतवाक्one whose speech is restrained
यतवाक्:
Karta
TypeAdjective
Rootयत-वाच्
FormMasculine, Nominative, Singular
योगसाधनान्means/practices of yoga
योगसाधनान्:
Karma
TypeNoun
Rootयोग-साधन
FormNeuter, Accusative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma