Shloka 38
नारद–असित (देवल) संवादः — भूतप्रभवाप्यय, इन्द्रिय-गुण-विवेक, क्षेत्रज्ञ-तत्त्व
अग्न्याधेये यद् भवति यच्च सोमे सुते द्विज । यच्चेतरैर्महायज्जैवेंद तद् भगवान् पुन:,ब्रह्म! अग्न्याधान, (अग्निहोत्र) तथा सोमयाग करनेसे जो फल मिलता है और अन्यान्य महायज्ञोंके अनुष्ठानसे जिस फलकी प्राप्ति होती है, उसे आप जानते हैं
agnyādhāne yad bhavati yac ca some sute dvija | yac cetarair mahāyajñair evaṁ tad bhagavān punaḥ ||
Kapila sprach: „O Zweimalgeborener, das Verdienst, das aus der Errichtung der heiligen Feuer (agnyādhāna) erwächst, und das, welches man gewinnt, wenn Soma gepresst wird, ebenso das Verdienst aus anderen großen Opfern — o Ehrwürdiger, all dies ist dir bereits wohlbekannt.“
कपिल उवाच
Educational Q&A
The verse frames a discussion about the fruits of major Vedic rites—Agnyādhāna, Soma-sacrifice, and other mahāyajñas—by acknowledging that the interlocutor already knows their ritual merit, preparing the ground for a deeper evaluation of what truly leads to the highest good.
Kapila addresses a dvija and refers to well-known sacrificial results, signaling a transition from listing ritual attainments to a more probing instruction (typical of Śānti Parva) about the relative value of external sacrifice and inner knowledge/discipline.