Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

पापात्म-धर्मात्म-लक्षणम् तथा निर्वेदेन मोक्षमार्गः | Marks of the Sinful and the Righteous; Dispassion (Nirveda) as a Path to Liberation

मुच्यते बन्धनात्‌ पुष्पं फल वक्षात्‌ प्रमुच्यते । क्लिश्यन्नपि सुतं स्नेहै: पिता पुत्र न मुडचति,“फूल डंठलसे अलग हो जाता है, फल वृक्षसे अलग हो जाता है; परंतु पिता कितने ही कष्टमें क्यों न हो, लाड़-प्यारसे पाले हुए अपने पुत्रको कभी नहीं छोड़ता है अर्थात्‌ पुत्र कभी पितासे अलग नहीं हो सकता

bhīṣma uvāca | mucyate bandhanāt puṣpaṃ phalaṃ vṛkṣāt pramucyate | kliśyann api sutaṃ snehaiḥ pitā putra na muñcati ||

Bhishma sprach: „Eine Blüte löst sich vom Stiel; eine Frucht trennt sich vom Baum. Doch ein Vater, selbst wenn ihn Not bedrängt, verlässt den Sohn nicht, den er in Liebe großgezogen hat. So ist das dauerhafte Band elterlicher Liebe, das sich selbst im Leiden nicht leicht durchtrennen lässt.“

मुच्यतेis released
मुच्यते:
Karta
TypeVerb
Rootमुच् (मोचने)
FormLat, Atmanepada, Karmani, Prathama, Eka
बन्धनात्from the bond/attachment
बन्धनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootबन्धन (न.)
FormNeuter, Panchami, Eka
पुष्पम्a flower
पुष्पम्:
Karta
TypeNoun
Rootपुष्प (न.)
FormNeuter, Prathama, Eka
फलम्a fruit
फलम्:
Karta
TypeNoun
Rootफल (न.)
FormNeuter, Prathama, Eka
वृक्षात्from the tree
वृक्षात्:
Apadana
TypeNoun
Rootवृक्ष (पुं.)
FormMasculine, Panchami, Eka
प्रमुच्यतेis completely released/separated
प्रमुच्यते:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + मुच् (मोचने)
FormLat, Atmanepada, Karmani, Prathama, Eka
क्लिश्यन्suffering/being distressed
क्लिश्यन्:
Karta
TypeVerb
Rootक्लिश् (क्लेशने)
FormShatru (present active participle), Masculine, Prathama, Eka
अपिeven/though
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सुतम्son
सुतम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुत (पुं.)
FormMasculine, Dvitiya, Eka
स्नेहैःwith affection(s)
स्नेहैः:
Karana
TypeNoun
Rootस्नेह (पुं.)
FormMasculine, Tritiya, Bahu
पिताfather
पिता:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ (पुं.)
FormMasculine, Prathama, Eka
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र (पुं.)
FormMasculine, Dvitiya, Eka
not
:
TypeIndeclinable
Root
मुच्यतेis not released (does not let go)
मुच्यते:
Karta
TypeVerb
Rootमुच् (मोचने)
FormLat, Atmanepada, Karmani, Prathama, Eka

भीष्म उवाच

B
Bhishma
F
father (pitā)
S
son (putra/suta)
F
flower (puṣpa)
F
fruit (phala)
T
tree (vṛkṣa)