Shloka 7
Adhyāya 262: Śabda-brahman, Para-brahman, and the Ethics of Tyāga
Kapila–Syūmaraśmi Saṃvāda
इदं देयमिदं देयमिति चायं॑ प्रशस्यते । अतः: स्तैन्यं प्रभवाति विकर्माणि च जाजले,जाजले! श्रुतियों और स्मृतियोंमें कहा गया है कि अमुक कर्मके लिये यह दक्षिणा देनी चाहिये, वह दक्षिणा देनी चाहिये, उसके अनुसार वैसी दक्षिणा देनेसे भी यह यज्ञ श्रेष्ठ माना जाता है; अन्यथा शक्ति रहते हुए यदि यज्ञकर्तने लोभ दिखाया तो उसको चोरी करनेका पाप लगता है और उस कर्ममें भी विपरीतता आ जाती है
idaṃ deyam idaṃ deyam iti cāyaṃ praśasyate | ataḥ stainyaṃ prabhavati vikarmāṇi ca jājale jājale ||
Chūlādhāra sprach: „Man preist ein Opfer, indem man sagt: ‚Diese Gabe soll gegeben werden, und jene Gabe soll gegeben werden‘ — so, wie es die heiligen Überlieferungen vorschreiben. Denn wenn der Stifter, obwohl er es vermag, aus Gier die gebührende Vergütung (dakṣiṇā) zurückhält, entsteht ein Makel, der dem Diebstahl gleicht; und das Ritual selbst wird entstellt und gerät zur falschen Ausführung.“
चुलाधार उवाच
Educational Q&A
A sacrifice is ethically complete only when the prescribed gifts (dakṣiṇā/dāna) are given according to one’s capacity and scriptural guidance; withholding them out of greed, despite having the means, is treated as a form of theft and corrupts the rite into vikarma (wrongful performance).
In the Chūlādhāra–Jājali discourse of Śānti Parva, Chūlādhāra instructs Jājali on dharma by emphasizing that ritual praise is tied to proper giving; neglecting the due offering turns a supposedly meritorious act into a morally blameworthy one.