Shloka 34
कपिलगोसंवादे गृहस्थ-त्यागधर्मयोः प्रमाण्यविचारः
Kapila–Cow Dialogue: Authority of Householder and Renunciant Dharmas
किसी समय माता-पिता उनको छोड़कर उड़ गये। अब वे बच्चे कभी आकर फिर चले जाते और जाकर फिर चले आते थे, इस प्रकार वे सदा आने-जाने लगे। उस समयतक जाजलि मुनि हिले-डुले नहीं ।।
tathā te divasaṃ cāpi gatvā sāyaṃ punar nṛpa | upāvartanta tatraiva nivāsārthaṃ śakuntakāḥ ||
Bhīṣma sprach: „O König, jene kleinen Vögel flogen tagsüber aus, um Nahrung zu suchen, und wenn der Abend kam, kehrten sie an eben diesen Ort zurück, um dort zu ruhen. So fanden sie in einen beständigen Rhythmus des Gehens und Kommens, während der Weise Jājali unbewegt blieb—ausdauernd, beobachtend und den natürlichen Lauf des Lebens ungestört gewähren lassend.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined endurance and non-interference: the sage remains steady and restrained while observing the natural, recurring rhythms of living beings. Ethical strength is shown as patience, self-control, and allowing life to proceed without harm.
The fledgling birds leave during the day to feed and return in the evening to the same place to roost. This repeated coming-and-going continues, while Jājali does not move, maintaining his ascetic stillness.