Shloka 23
मृत्योर्ब्रह्मणा नियोजनम् — The Commissioning of Mṛtyu by Brahmā
स यदा सर्वतो मुक्त: सम: पर्यवतिष्ठते । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थाश्च॒ शरीरस्थो5तिवर्तते,जब मनुष्य समस्त बन्धनोंसे पूर्णतया मुक्त होकर समतामें स्थित हो जाता है, उस समय इस शरीरके भीतर रहकर भी वह इन्द्रियों और उनके विषयोंकी पहुँचके बाहर हो जाता है
sa yadā sarvato muktaḥ samaḥ paryavatiṣṭhate | indriyāṇīndriyārthāś ca śarīrastho 'tivartate ||
Vyāsa sprach: „Wenn ein Mensch von allen Fesseln völlig befreit ist und fest in der Gleichmut verweilt, dann —obwohl er in diesem Körper wohnt— überschreitet er die Reichweite der Sinne und der Sinnesobjekte.“
व्यास उवाच
Educational Q&A
Liberation is characterized by steady equanimity: when one is free from binding attachments, the senses and their objects no longer govern one’s inner life, even while living in the body.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and inner discipline, Vyāsa describes the state of a liberated person, emphasizing that true transcendence is inward—remaining embodied yet beyond sensory compulsion.