Shloka 6
Bhūta-guṇa-saṃkhyāna
Enumeration of the Properties of the Elements and Cognitive Faculties
इन्द्रियाणि तु तान्याहुस्तेष्वदृश्यो5धितिष्ठति । तिष्ठती पुरुषे बुद्धिस्त्रिषु भावेषु वर्तते,बुद्धिके इन विकारोंको ही इन्द्रियाँ कहते हैं। अदृश्य जीवात्मा उन सबमें अधिष्ठित है। बुद्धि उस जीवात्मामें ही स्थित हो सात्विक आदि तीनों भावोंमें रहती है
indriyāṇi tu tāny āhus teṣv adṛśyo ’dhitiṣṭhati | tiṣṭhatī puruṣe buddhis triṣu bhāveṣu vartate ||
Vyāsa sprach: Diese Wandlungen nennt man die Sinne; und in ihnen allen waltet das unsichtbare Selbst. Der Intellekt verweilt in dieser Person (dem verkörperten Selbst) und wirkt doch inmitten der drei Dispositionen—sattva, rajas und tamas. Die Lehre weist auf eine innere Lenkung: Sinnestätigkeit ist nicht der letzte Handelnde; das feine Selbst liegt ihr zugrunde, während die Unterscheidungskraft des Geistes von den drei guṇa gefärbt ist und zur rechten Lebensführung gereinigt werden muss.
व्यास उवाच