Shloka 8

Śānti-parva 206: Guṇa-hetu Moha, Kāma-krodha Chain, Indriya-utpatti, and Nirodha

Devanagari script

ज्ञानानां च फलानां च ज्ञेयानां कर्मणां तथा । क्षयान्ते यत्‌ फल विद्याउज्ञानं ज्ञेयप्रतिष्ठितम्‌,ज्ञान, फल, ज्ञेय और कर्म--इन सबका अन्त होनेपर जो प्राप्तव्य फलरूपसे शेष रहता है, उसको ही तुम ज्ञेयमात्रमें व्याप्त होकर स्थित हुआ ज्ञानस्वरूप परमात्मा समझो

Translation

Bhīṣma sprach: „Wenn Wissen, Ergebnisse, das Erkennbare und die Handlungen—dies alles—zu seinem Ende gelangt, dann erkenne das, was als zu erreichender letzter Fruchtrest verbleibt, als den Paramātman: das höchste Selbst, von der Natur des Wissens, das im Erkennbaren allein allgegenwärtig verweilt.“

Word by Word

ज्ञानानाम्of knowledges/knowledge-principles

चand

फलानाम्of fruits/results

चand

ज्ञेयानाम्of things to be known

कर्मणाम्of actions/deeds

तथाlikewise/so also

क्षयान्तेat the end of destruction/at dissolution

यत्that which

फलम्fruit/result

विद्यात्should know

उज्ञानम्higher/supreme knowledge

ज्ञेयप्रतिष्ठितम्established in the knowable (object of knowledge)

Speaker

भीष्म उवाच

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes