Shloka 6
धन-यज्ञ-दानविवेकः
Wealth, Sacrifice, and Disciplined Giving
Devanagari script
कर्मनिष्ठां श्न बुद्धयेथास्तपोनिष्ठां श्व पार्थिव । वैखानसानां कौन्तेय वचन श्रूयते यथा,राजन! तुम्हें मालूम होना चाहिये कि ऋषियोंमें कुछ लोग कर्मनिष्ठ और तपोनिष्ठ भी होते हैं। कुन्तीनन्दन! वैखानस महात्माओंका वचन इस प्रकार सुननेमें आता है--
Transliteration
karmanīṣṭhāṃ ca buddhyethās tapo-nīṣṭhāṃ ca pārthiva | vaikhānasānāṃ kaunteya vacanaṃ śrūyate yathā ||
Translation
O König, du sollst verstehen, dass es unter den Sehern einige gibt, die standhaft im Karma, im rituellen Handeln, sind, und andere, die standhaft im Tapas, in der Askese, sind. O Sohn der Kuntī, so vernimmt man den Spruch der Vaikhānasa-Weisen—so beginnt ihr maßgeblicher Rat über die rechten Ausrichtungen des religiösen Lebens.
Word by Word
कर्मनिष्ठान्those devoted to action
कर्मनिष्ठान्:
Karma
TypeAdjective
Rootकर्मनिष्ठ
FormMasculine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
बुद्धयेथाःyou should understand/know
बुद्धयेथाः:
TypeVerb
Rootबुध्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
तपोनिष्ठान्those devoted to austerity
तपोनिष्ठान्:
Karma
TypeAdjective
Rootतपोनिष्ठ
FormMasculine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पार्थिवO king
पार्थिव:
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Vocative, Singular
वैखानसानाम्of the Vaikhānasas
वैखानसानाम्:
TypeNoun
Rootवैखानस
FormMasculine, Genitive, Plural
कौन्तेयO son of Kuntī
कौन्तेय:
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Vocative, Singular
वचनम्statement/teaching
वचनम्:
Karta
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Nominative, Singular
श्रूयतेis heard/is said
श्रूयते:
TypeVerb
Rootश्रु
FormPresent, Third, Singular, Passive
यथाas/thus
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
देवस्थान उवाच
Characters & Entities
D
Devāsthāna (speaker)P
Pārthiva (the king, i.e., Yudhiṣṭhira by context)K
Kaunteya (Yudhiṣṭhira)V
Vaikhānasa sagesVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes