Shloka 4
धर्मसूक्ष्मे त्यागप्रधान्यविचारः
Subtle Dharma and the Primacy of Renunciation
तुम तो केवल अस्त्रविद्याके पण्डित हो और वीरब्रतका पालन करनेवाले हो। शास्स्त्रोंके तात्पर्यको यथार्थरूपसे जाननेकी शक्ति तुममें किसी प्रकार नहीं है ।। शाल्त्रार्थसूक्ष्मदर्शी यो धर्मनिश्चयकोविद: । तेनाप्येवं न वाच्यो5हं यदि धर्म प्रपश्यसि,जो लोग शास्त्रोंके सूक्ष्म रहस्यको समझनेवाले हैं और धर्मका निर्णय करनेमें कुशल हैं, वे भी मुझे इस प्रकार उपदेश नहीं दे सकते। यदि तुम धर्मपर दृष्टि रखते हो तो मेरे इस कथनकी यथार्थताका अनुभव करोगे
yudhiṣṭhira uvāca | tvaṃ tu kevalam astravidyāyāḥ paṇḍito vīravratapālakaś ca | śāstratātparyaṃ yathārthato jñātuṃ śaktis tvayi kathaṃcid api nāsti || śāstrārthasūkṣmadarśī yo dharmaniścayakovidaḥ | tenāpy evaṃ na vācyo 'haṃ yadi dharmaṃ prapaśyasi ||
Yudhiṣṭhira sprach: „Du bist nur in der Waffenlehre bewandert und hältst die Gelübde des Kriegers; doch besitzt du nicht wirklich die Fähigkeit, den wahren Sinn der Schriften zu erkennen. Selbst einer, der die feine Bedeutung des Śāstra durchschaut und im Bestimmen des Dharma kundig ist, würde mich nicht auf diese Weise belehren. Wenn du wahrhaft Einsicht in den Dharma hast, wirst du die Wahrheit dessen erkennen, was ich sage.“
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Martial expertise and adherence to a warrior’s code do not automatically qualify someone to interpret śāstra or to pronounce on dharma. True authority in ethical counsel requires subtle discernment of scriptural intent and competence in dharma-niścaya (reasoned moral determination).
Yudhiṣṭhira rebukes an interlocutor who is offering him advice in a manner Yudhiṣṭhira deems presumptuous or shallow. He contrasts mere proficiency in weapons and vows with the deeper qualification needed to instruct him on dharma, asserting that even genuine experts would not speak to him that way.