Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Bhṛgu–Bharadvāja-saṃvāda: Vānaprastha-parivrājaka-ācāra, Abhaya-dharma, and Lokānāṃ Vibhāga (Śānti-parva 185)

शब्द: स्पर्शश्ष रूपं च रसश्वापि गुणा: स्मृता: । रसज्ञानं तु वक्ष्यामि तन्‍्मे निगदत: शूणु,मनुष्य दोनों नेत्रोंसे रूपको देखता है और त्वगिन्द्रियसे स्पर्शका अनुभव करता है। शब्द, स्पर्श, रूप और रस--ये जलके गुण माने गये हैं। उनमें प्रधान गुण रस है, उसकी जानकारीके लिये अब मैं उसके भेदोंका वर्णन करता हूँ। तुम उसे मेरे मुहसे सुनो

bharadvāja uvāca | śabdaḥ sparśaś ca rūpaṃ ca rasaś cāpi guṇāḥ smṛtāḥ | rasa-jñānaṃ tu vakṣyāmi tan me nigadataḥ śṛṇu ||

Bharadvāja sprach: „Klang, Berührung, Gestalt und Geschmack gelten als Qualitäten. Nun will ich die Erkenntnis des Geschmacks erklären — hört, wie ich sie darlege.“

शब्दःsound
शब्दः:
Karta
TypeNoun
Rootशब्द
FormMasculine, Nominative, Singular
स्पर्शःtouch
स्पर्शः:
Karta
TypeNoun
Rootस्पर्श
FormMasculine, Nominative, Singular
रूपम्form/colour
रूपम्:
Karta
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
रसःtaste/essence
रसः:
Karta
TypeNoun
Rootरस
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
गुणाःqualities
गुणाः:
Karta
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Nominative, Plural
स्मृताःare considered/are remembered (as)
स्मृताः:
TypeVerb
Rootस्मृ
Formक्त, Masculine, Nominative, Plural, Passive (past participle)
रसज्ञानम्knowledge of taste
रसज्ञानम्:
Karma
TypeNoun
Rootरसज्ञान
FormNeuter, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वक्ष्यामिI shall explain
वक्ष्यामि:
TypeVerb
Rootवच्
FormSimple Future (लृट्), First, Singular, Parasmaipada
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
मेof me / my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
निगदतःwhile (I am) speaking/reciting
निगदतः:
TypeVerb
Rootनिगद
Formशतृ (present active participle), Masculine, Genitive, Singular
शृणुlisten
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative (लोट्), Second, Singular, Parasmaipada

भरद्वाज उवाच

B
Bharadvāja