Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

अध्याय १७८ — प्राणवायुगतिः तथा शारीराग्निव्यवस्था

Adhyāya 178 — The courses of prāṇa-vāyu and the regulation of the bodily fire

विहरिष्याम्यनासक्त: सुखी लोकान्‌ निरामय: । यया मां त्वं पुनर्नैंवं दुःखेषु प्रणिधास्यसि

viharīṣyāmy anāsaktaḥ sukhī lokān nirāmayaḥ | yayā māṃ tvaṃ punar naivaṃ duḥkheṣu praṇidhāsyasi ||

Bhishma sprach: „Ich werde die Welten unangehaftet durchwandern, glücklich und frei von Beschwernis; so wirst du mich nicht wieder auf diese Weise in Leiden stürzen können.“

विहरिष्यामिI shall roam / enjoy (move about)
विहरिष्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootविहृ (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
अनासक्तःunattached
अनासक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनासक्त (प्रातिपदिक; न-आसक्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुखीhappy
सुखी:
Karta
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
लोकान्worlds / realms
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
निरामयःfree from illness / affliction
निरामयः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिरामय (प्रातिपदिक; निर्-आमय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ययाby which (means)
यया:
Karana
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, द्वितीया, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, प्रथमा, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
एवम्thus / in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
दुःखेषुin sufferings
दुःखेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
प्रणिधास्यसिyou will place / put (me)
प्रणिधास्यसि:
TypeVerb
Rootप्र-नि-धा (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), मध्यम, एकवचन, परस्मैपद

भीष्म उवाच

B
Bhishma

Educational Q&A

The verse emphasizes anāsakti (non-attachment) as a safeguard against recurring duḥkha (suffering): by living unattached and inwardly free, one is no longer driven back into the same patterns of pain.

Bhishma, speaking in the Shanti Parva’s instruction-setting, declares his resolve to move through existence without attachment and without affliction, indicating a spiritual stance that prevents being thrown again into suffering.