Shloka 21
अव्यक्त-मानस-सृष्टिवादः
Doctrine of Creation from the Unmanifest ‘Mānasa’
इस समय तुम सुखसे दुःखमें आ पड़े हो। अब फिर तुम्हें सुखकी प्राप्ति होगी। यहाँ किसी भी प्राणीको न तो सदा सुख ही प्राप्त होता है और न सदा दुःख ही ।। शरीरमेवायतनं सुखस्य दुःखस्य चाप्यायतनं शरीरम् | यद्यच्छरीरेण करोति कर्म तेनैव देही समुपाश्षुते तत्,यह शरीर ही सुखका आधार है और यही दुःखका भी आधार है। देहाभिमानी पुरुष शरीरसे जो-जो कर्म करता है, उसीके अनुसार वह सुख एवं दुःखरूप फल भोगता है
idānīṁ tvaṁ sukhād duḥkham āpannaḥ | punaś ca te sukha-prāptir bhaviṣyati | iha hi kasyacid api prāṇinaḥ na sadā sukham eva prāpyate na ca sadā duḥkham eva || śarīram evāyatanaṁ sukhasya duḥkhasya cāpy āyatanaṁ śarīram | yad yac charīreṇa karoti karma tenaiva dehī samupāśnute tat ||
In diesem Augenblick bist du aus der Behaglichkeit ins Leiden gefallen; doch wird das Glück wieder zu dir kommen. In dieser Welt erlangt kein Lebewesen nur Glück auf ewig, noch nur Leid auf ewig. Der Körper selbst ist der Sitz der Lust, und der Körper ist auch der Sitz des Schmerzes. Welche Handlungen ein Mensch, der sich mit dem Körper identifiziert, durch den Körper vollbringt — eben deren Früchte muss das verkörperte Selbst später als Lust oder als Schmerz erfahren.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Happiness and suffering are not permanent; both arise in embodied life. The body is the locus where pleasure and pain are felt, and one experiences results in accordance with actions performed through the body—so one should remain steady, act responsibly, and not be overwhelmed by changing fortunes.
A Brahmin speaker consoles and instructs the listener who has recently fallen into distress. He frames the situation within a moral-psychological teaching: worldly conditions alternate, and the embodied person undergoes pleasure and pain as consequences of bodily actions (karma).