Shloka 78

Adhyāya 166: Kṛtaghna-doṣa (कृतघ्नदोषः) — the fault of ingratitude and the limits of expiation

Devanagari script

एवमेतत्‌ समुद्दिष्टं प्रायश्षित्तं सनातनम्‌ । ब्राह्मणस्य विशेषण यदज्ञानेन सम्भवेत्‌,इस प्रकार यह सनातन प्रायश्रित्त सबके लिये बताया गया है। ब्राह्मणके लिये इसका विशेषरूपसे विधान है। अनजानमें जो पाप बन जाय, उसीके लिये प्रायश्चित्त है

Transliteration

evam etat samuddiṣṭaṃ prāyaścittaṃ sanātanam | brāhmaṇasya viśeṣeṇa yad ajñānena sambhavet ||

Translation

Bhīṣma sprach: „So ist diese uralte Sühne dargelegt worden. Für einen Brāhmaṇa ist sie mit besonderem Nachdruck vorgeschrieben; denn Sühne gilt für die Sünde, die aus Unwissenheit entstehen kann—für einen unbeabsichtigten Fehltritt, nicht für bewusst begangenes Unrecht.“

Word by Word

• एवम्: thus, in this manner
• Type: Indeclinable
• Root: एवम्

• एतत्: this
• एतत्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: neuter, nominative, singular

• समुद्दिष्टम्: has been prescribed/indicated
• Type: Verb
• Root: समुदिश्
• Form: क्त (past passive participle), neuter, nominative, singular, passive (participial)

• प्रायश्चित्तम्: expiation, penance
• Type: Noun
• Root: प्रायश्चित्त
• Form: neuter, nominative, singular

• सनातनम्: eternal, ancient
• Type: Adjective
• Root: सनातन
• Form: neuter, nominative, singular

• ब्राह्मणस्य: of a Brahmin
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण
• Form: masculine, genitive, singular

• विशेषेण: especially, particularly
• Type: Indeclinable
• Root: विशेष

• यत्: which/that (relative)
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: neuter, nominative/accusative, singular

• अज्ञानेन: through ignorance, unknowingly
• अज्ञानेन: Karana
• Type: Noun
• Root: अज्ञान
• Form: neuter, instrumental, singular

• सम्भवेत्: may occur/arise
• Type: Verb
• Root: सम् + भू
• Form: विधिलिङ् (optative), potential, 3rd, singular, parasmaipada

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Brāhmaṇa