Shloka 5

Adhyāya 159 — Dāna–Dakṣiṇā, Āpaddharma Measures, and Prāyaścitta Classifications

Devanagari script

अक्षमा ह्वीपरित्याग: श्रीनाशो धर्मसंक्षय: । अभिध्याप्रख्यता चैव सर्व लोभात्‌ प्रवर्तते,असहनशीलता, निर्लज्जता, सम्पत्तिनाश, धर्मक्षय, चिन्ता और अपयश-ये सब लोभसे ही सम्भव होते हैं

Transliteration

akṣamā hrī-parityāgaḥ śrī-nāśo dharma-saṅkṣayaḥ | abhidhyā-prakhyātā caiva sarvaṁ lobhāt pravartate ||

Translation

Bhīṣma sprach: „Unduldsamkeit, das Aufgeben der Scham, der Untergang des Wohlstands und der Niedergang des Dharma — dazu gieriges Grübeln und die Ausbreitung übler Nachrede — all dies entspringt wahrlich der Gier. Gier wird zur Wurzel, aus der innere Unruhe und äußere Schande wachsen und sowohl Charakter als auch rechte Lebensführung untergraben.“

Word by Word

• अक्षमा: intolerance
• अक्षमा: Karta
• Type: Noun
• Root: अक्षमा
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• ह्री-परित्यागः: abandonment of modesty
• ह्री-परित्यागः: Karta
• Type: Noun
• Root: ह्री-परित्याग
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• श्री-नाशः: loss of prosperity
• श्री-नाशः: Karta
• Type: Noun
• Root: श्री-नाश
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• धर्म-संक्षयः: diminution of dharma
• धर्म-संक्षयः: Karta
• Type: Noun
• Root: धर्म-संक्षय
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अभिध्या-प्रख्यता: covetousness and notoriety (ill-fame)
• अभिध्या-प्रख्यता: Karta
• Type: Noun
• Root: अभिध्या-प्रख्यता
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• एव: indeed/just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• सर्वम्: all (this)
• सर्वम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• लोभात्: from greed / due to greed
• लोभात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: लोभ
• Form: Masculine, Ablative, Singular

• प्रवर्तते: arises/comes to be
• Type: Verb
• Root: प्र√वृत्
• Form: Present, Third, Singular, Atmanepada

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma