Shloka 25

आपद्धर्मे कोशबलन्यायः | Treasury, Force, and Crisis-Ethics for the King

Devanagari script

ततस्ते मुनय:ः सर्वे परिवार्य नरर्षभम्‌ । उपाविशन्‌ नरव्यात्र सप्तर्षय इव ध्रुवम्‌,पुरुषसिंह! तब वे सभी मुनि नरश्रेष्ठ वीरद्मयुम्मको सब ओरसे घेरकर उनके पास बैठ गये, मानो सप्तर्षि ध्रुवको चारों ओरसे घेरकर शोभा पा रहे हों

Transliteration

tataste munayaḥ sarve parivārya nararṣabham | upāviśan naravyāghra saptaṛṣaya iva dhruvam, puruṣasiṃha |

Translation

Bhishma sprach: Da umringten all jene Weisen den Stier unter den Menschen und setzten sich in seiner Nähe nieder. O Tiger unter den Menschen! Sie glichen den Sieben Rishis, die den Polarstern umkreisen—in ehrfürchtiger Ordnung versammelt, mehrten sie seine Würde und die feierliche Erhabenheit der Versammlung.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• ते: they (those)
• ते: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: masculine, nominative, plural

• मुनयः: sages
• मुनयः: Karta
• Type: Noun
• Root: मुनि
• Form: masculine, nominative, plural

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: masculine, nominative, plural

• परिवार्य: having surrounded
• Type: Verb
• Root: परि + वृ (वृञ् वरणे/वृत्तौ)
• Form: absolutive (क्त्वा/ल्यप्), active

• नरर्षभम्: the bull among men (best of men)
• नरर्षभम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नरर्षभ
• Form: masculine, accusative, singular

• उपाविशन्: sat down near (him)
• Type: Verb
• Root: उप + विश्
• Form: imperfect (लङ्), third, plural, active

• नरव्याघ्रम्: the tiger among men (hero)
• नरव्याघ्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नरव्याघ्र
• Form: masculine, accusative, singular

• सप्तर्षयः: the seven sages
• सप्तर्षयः: Karta
• Type: Noun
• Root: सप्तर्षि
• Form: masculine, nominative, plural

• इव: like, as if
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• ध्रुवम्: Dhruva (the Pole Star)
• ध्रुवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ध्रुव
• Form: masculine, accusative, singular

• पुरुषसिंह: O lion among men
• Type: Noun
• Root: पुरुषसिंह
• Form: masculine, vocative, singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• munis (sages)
• naraṛṣabha (the addressed/central noble man)
• saptaṛṣis (Seven Sages)
• Dhruva (Pole Star)