Shloka 33
Nakula’s Counsel on Yajña, Dāna, and Tyāga (नकुलोपदेशः—यज्ञदानत्यागविचारः)
अनिष्ट्वा च महायज्ञैरकृत्वा च पितृस्वधाम् | तीर्थेष्वनभिसम्प्लुत्य प्रव्रजिष्पसि चेत् प्रभो,प्रभो! बड़े-बड़े यज्ञोंका अनुष्ठान, पितरोंका श्राद्ध तथा तीर्थोंमें स्नान किये बिना ही आप संन्यास ले लेंगे तो हवा-द्वारा छिन्न-भिन्न हुए बादलोंके समान नष्ट हो जायँगे। लोक और परलोक दोनोंसे भ्रष्ट होकर (त्रिशंकुके समान) बीचमें ही लटके रह जायूँगे
aniṣṭvā ca mahāyajñair akṛtvā ca pitṛsvadhām | tīrtheṣv anabhisamplutya pravrajiṣyasi cet prabho ||
Nakula sprach: „O Herr, wenn du in die Entsagung aufbrichst, ohne die großen Opfer vollzogen zu haben, ohne den Ahnen die svadhā (die Opfergabe für die Pitṛs) dargebracht zu haben und ohne an den heiligen Furten gebadet zu haben, dann wirst du zugrunde gehen — wie Wolken, die der Wind zerreißt und zerstreut. Aus dieser Welt wie aus der jenseitigen gefallen, wirst du dazwischen hängen bleiben, wie Triśaṅku.“
नकुल उवाच
Educational Q&A
Nakula stresses that renunciation should not be taken up while neglecting one’s prior dharmic obligations—especially major sacrifices, ancestral rites (śrāddha/svadhā), and purificatory pilgrimages. Otherwise, one risks losing merit and stability in both worldly and otherworldly spheres.
Nakula addresses a revered superior (“prabho”), warning him against prematurely leaving for the renunciant life. He uses vivid similes—clouds shredded by wind and the figure of Triśaṅku suspended between realms—to argue that abandoning prescribed duties can lead to spiritual and social ruin.