Shloka 563

Duryodhana’s Post-Duel Lament and Instructions (भग्नसक्थस्य विलापः)

Devanagari script

स शोचन्‌ नरशार्दूल: शान्तिं नैवाधिगच्छति । 'पुरुषसिंह! आप और यशस्विनी गान्धारी देवीके लिये निरन्तर शोक करते हुए नरश्रेष्ठ युधिष्ठिरको शान्ति नहीं मिल रही है

Transliteration

sa śocan naraśārdūlaḥ śāntiṃ naivādhigacchati |

Translation

Vaiśampāyana sprach: Obgleich er trauerte, vermochte jener Tiger unter den Menschen keinen Frieden zu finden. Yudhiṣṭhira, der Beste der Menschen, blieb unruhig—unablässig klagend um den löwengleichen Dhṛtarāṣṭra und um die ruhmreiche Frau Gāndhārī—und zeigte damit, wie selbst ein rechtschaffenes Herz durch Mitgefühl und die Last verwandtschaftlicher Trauer nach dem Krieg erschüttert werden kann.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• शोचन्: grieving, lamenting
• शोचन्: Karta
• Type: Verb
• Root: शुच्
• Form: शतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

• नरशार्दूलः: tiger among men (best of men)
• नरशार्दूलः: Karta
• Type: Noun
• Root: नरशार्दूल
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• शान्तिम्: peace, calm
• शान्तिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शान्ति
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• एव: indeed, at all
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• अधिगच्छति: attains, obtains
• Type: Verb
• Root: अधि-गम्
• Form: Present (Lat), Third, Singular, Parasmaipada

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Yudhiṣṭhira
• Dhṛtarāṣṭra
• Gāndhārī