Shloka 17
Śalya’s Consecration as Senāpati and Kṛṣṇa’s Counsel to Yudhiṣṭhira (शल्यस्य सेनापत्यभिषेकः)
यं पुरस्कृत्य सहिता युधि जेष्याम पाण्डवान्,“ब्रह्मन्! तुम हमारे गुरुपुत्र हो और इस समय तुम्हीं हमारे सबसे बड़े सहारे हो। अतः मैं तुम्हारी आज्ञासे सेनापतिका निर्वाचन करना चाहता हूँ। बताओ, अब कौन मेरा सेनापति हो, जिसे आगे रखकर हम सब लोग एक साथ हो युद्धमें पाण्डवोंपर विजय प्राप्त करें?”
yaṁ puraskṛtya sahitā yudhi jeṣyāma pāṇḍavān— “brahman! tvaṁ asmākaṁ guruputro ’si, asmin kāle ca tvam eva asmākaṁ sarvato mahattamaḥ āśrayaḥ. ataḥ ahaṁ tava ājñayā senāpatikā-nirvācanaṁ kartum icchāmi. brūhi— adhunā kaḥ mama senāpatiḥ syāt, yaṁ puraskṛtya vayaṁ sarve sametya yuddhe pāṇḍaveṣu jayaṁ prāpnuyāma?”
Sañjaya sprach: „Wen sollen wir an die Spitze stellen, damit wir, vereint, die Pāṇḍavas in der Schlacht besiegen? O Brahmane! Da du der Sohn unseres Lehrmeisters bist und in dieser Stunde unsere größte Stütze, will ich mit deiner Zustimmung den Heerführer bestimmen. Sage mir nun: Wer soll mein Feldherr sein, den wir vorn aufstellen, damit wir alle, wie ein einziger Leib, im Krieg den Sieg über die Pāṇḍavas erringen?“
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in war, effective action depends on legitimate authority and unified leadership: the speaker seeks consent (ājñā) and a single focal leader (puraskṛtya) so the army acts cohesively rather than as competing factions.
A leader on the Kaurava side consults a respected figure addressed as ‘Brahmin’ and ‘son of the preceptor,’ asking whom to appoint as commander-in-chief so that, with everyone united under that leader, they may defeat the Pandavas.