Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Chapter 59: Baladeva’s Censure, Keśava’s Restraint, and Yudhiṣṭhira’s Moral Accounting

पुनश्च राज्ञ: पतितस्य भूमौ सतां गदां स्कन्धगतां प्रगृहा । वामेन पादेन शिर: प्रमृद्य दुर्योधनं नैकृतिकं न्यवोचत्‌,यों कहकर भीमसेनने पृथ्वीपर पड़े हुए राजा दुर्योधनके कंधेसे लगी हुई उसकी गदा ले ली और बायें पैरसे उसका सिर कुचलकर उसे छलिया और कपटी कहा

punaś ca rājñaḥ patitasya bhūmau satāṃ gadāṃ skandhagatāṃ pragṛhya | vāmena pādena śiraḥ pramṛdya duryodhanaṃ naikṛtikaṃ nyavocat ||

Sañjaya sprach: Dann wiederum nahm er den Streitkolben, der an der Schulter des am Boden liegenden Königs lag, drückte Duryodhanas Haupt mit dem linken Fuß nieder und schalt ihn einen trügerischen, verräterischen Mann.

पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
and
:
TypeIndeclinable
Root
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
पतितस्यof (him) fallen
पतितस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootपतित
FormMasculine, Genitive, Singular
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Locative, Singular
सताम्lying (there)
सताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसत्
FormFeminine, Accusative, Singular
गदाम्mace
गदाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगदा
FormFeminine, Accusative, Singular
स्कन्ध-गताम्resting on the shoulder
स्कन्ध-गताम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootस्कन्धगत
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रगृह्यhaving seized/taken
प्रगृह्य:
TypeVerb
Rootग्रह्
FormAbsolutive (ktvā/lyap), Parasmaipada (usage)
वामेनwith the left
वामेन:
Karana
TypeAdjective
Rootवाम
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
पादेनwith (his) foot
पादेन:
Karana
TypeNoun
Rootपाद
FormMasculine, Instrumental, Singular
शिरःhead
शिरः:
Karma
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रमृद्यhaving crushed/pressed
प्रमृद्य:
TypeVerb
Rootमृद्
FormAbsolutive (ktvā/lyap), Parasmaipada (usage)
दुर्योधनम्Duryodhana
दुर्योधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Accusative, Singular
नैकृतिकम्deceitful, fraudulent
नैकृतिकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनैकृतिक
FormMasculine, Accusative, Singular
न्यवोचत्said, addressed
न्यवोचत्:
TypeVerb
Rootवच्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duryodhana
R
rājā (the king, i.e., Duryodhana)
G
gadā (mace)