Shloka 1
Chapter 59: Baladeva’s Censure, Keśava’s Restraint, and Yudhiṣṭhira’s Moral Accounting
अपर बछ। ] अ्शऑका:<म एकोनषशष्टितमो< ध्याय: भीमसेनके द्वारा दुर्योधनका तिरस्कार, युधिष्ठटिरका भीमसेनको समझाकर अन्यायसे रोकना और दुर्योधनको सान्त्वना देते हुए खेद प्रकट करना संजय उवाच तं॑ पातितं ततो दृष्टवा महाशालमिवोद्गतम् । प्रहृषष्टमनस: सर्वे ददृशुस्तत्र पाण्डवा:
sañjaya uvāca | taṁ pātitaṁ tato dṛṣṭvā mahāśālam ivodgatam | prahṛṣṭa-mānasaḥ sarve dadṛśus tatra pāṇḍavāḥ ||
Sañjaya sprach: Dann, als sie ihn gefallen sahen—wie einen mächtigen Śāla-Baum, der zu Boden gestürzt ist—blickten die Pāṇḍavas dort alle mit erhobenem, jubelndem Herzen.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how swiftly power can collapse in war—like a mighty tree felled—and how even righteous warriors may feel joy at an enemy’s downfall, raising ethical tension between human emotion and the ideal restraint urged by dharma.
Sañjaya reports that the Pāṇḍavas see a principal opponent lying fallen on the battlefield, compared to a huge śāla tree cut down, and they look on with exhilaration at this decisive moment.