Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Plakṣaprasravaṇa–Kārapacana tīrtha-varṇana and Nārada’s war briefing (Śalya-parva, Adhyāya 53)

सुरर्षभा ब्राह्मणसत्तमाश्न तथा नृगाद्या नरदेवमुख्या: । इष्ट्वा महा: क्रतुभिर्नसिंहा: संत्यज्य देहान्‌ सुगतिं प्रपन्ना:

surarṣabhā brāhmaṇasattamāś ca tathā nṛgādyā naradevamukhyāḥ | iṣṭvā mahāḥ kratubhir na-siṁhāḥ saṁtyajya dehān sugatiṁ prapannāḥ ||

Die Vorzüglichsten unter den Göttern und die Besten unter den Brahmanen, ebenso erhabene königliche Führer wie König Nṛga—nachdem sie große Opferhandlungen vollzogen hatten—legten ihre Leiber ab und gelangten auf den seligen Pfad. Der Vers betont eine moralische Sicht: diszipliniertes rituelles Handeln, im Einklang mit dem Dharma, wird als Mittel zu einem glückverheißenden Geschick nach dem Tod dargestellt.

सुरर्षभाःbest among gods
सुरर्षभाः:
Karta
TypeNoun
Rootसुरर्षभ
FormMasculine, Nominative, Plural
ब्राह्मणसत्तमाःbest among Brahmins
ब्राह्मणसत्तमाः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मणसत्तम
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
अश्नate/consumed
अश्न:
TypeVerb
Rootअश्न
FormImperfect (Lan), 3, Plural
तथाlikewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
नृगाद्याःNṛga and others
नृगाद्याः:
Karta
TypeNoun
Rootनृगाद्य
FormMasculine, Nominative, Plural
नरदेवमुख्याःchief among kings
नरदेवमुख्याः:
Karta
TypeNoun
Rootनरदेवमुख्य
FormMasculine, Nominative, Plural
इष्ट्वाhaving sacrificed/worshipped
इष्ट्वा:
TypeVerb
Rootयज्
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada (usage)
महाःgreat
महाः:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Accusative, Plural
क्रतुभिःby sacrifices/rites
क्रतुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootक्रतु
FormMasculine, Instrumental, Plural
नृसिंहाःlion-like men
नृसिंहाः:
Karta
TypeNoun
Rootनृसिंह
FormMasculine, Nominative, Plural
संत्यज्यhaving abandoned
संत्यज्य:
TypeVerb
Rootसम् + त्यज्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
देहान्bodies
देहान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेह
FormMasculine, Accusative, Plural
सुगतिम्good course/destination (heaven)
सुगतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुगति
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रपन्नाःattained/resorted to
प्रपन्नाः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + पद्
Formक्त (past passive participle, used actively), Masculine, Nominative, Plural

राम उवाच

R
Rāma (speaker)
N
Nṛga

Educational Q&A

The verse presents a dharmic ideal: great beings—exemplary Brahmins and righteous kings—perform major sacrifices and, through that disciplined adherence to sacred duty, attain an auspicious destiny after death.

Rāma cites revered exemplars (divine and human, including King Nṛga) to support a point about the power of great sacrificial rites and dharmic conduct, describing their attainment of ‘sugati’ after relinquishing the body.