Shloka 18
Sarasvatī-Śāpavimokṣa, Rākṣasa-Mokṣa, and Aruṇā-Tīrtha
Indra–Namuci Expiation
तब कुपित हुए मुनिने उससे कहा--“वसिष्ठको शीघ्र यहाँ बहाकर ले आओ, जिससे आज मैं इनका वध कर डालूँ।' यह सुनकर सरस्वती नदी व्यथित हो उठी ।। प्राउ्जलिं तु ततः कृत्वा पुण्डरीकनिभेक्षणा । प्राकम्पत भूशं भीता वायुनेवाहता लता,वह कमलनयना अबला हाथ जोड़कर वायुके झकोरेसे हिलायी गयी लताके समान अत्यन्त भयभीत हो जोर-जोरसे काँपने लगी
praāñjaliṁ tu tataḥ kṛtvā puṇḍarīkanibhekṣaṇā | prākampata bhṛśaṁ bhītā vāyunā ivāhatā latā ||
Da sprach der erzürnte Weise zu ihr: „Lass Vasiṣṭha sogleich vom Strom hierher tragen, damit ich ihn noch heute töte.“ Als sie dies hörte, wurde der Fluss Sarasvatī von Kummer erschüttert. Und sie, lotusäugig, faltete die Hände zum Flehen und bebte heftig vor Angst, wie eine Ranke, die ein Windstoß schüttelt.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral danger of uncontrolled anger, especially in those with spiritual authority. The river-goddess’ fearful supplication suggests that power—ascetic or divine—should be governed by dharma and restraint, not by rage or the impulse to harm.
After hearing a threat involving Vasiṣṭha, Sarasvatī is depicted as a lotus-eyed woman who joins her hands and trembles intensely, compared to a vine shaken by wind—signaling fear and a plea to avert impending violence.