Shloka 5
Kapālamocana-tīrtha (Auśanasa) and Balarāma’s Sarasvatī Pilgrimage
पितामहस्य महतो वर्तमाने महामखे । वितते यज्ञवाटे च संसिद्धिषु द्विजातिषु,एक समयकी बात है, पुष्करतीर्थमें महात्मा ब्रह्माजीका एक महान् यज्ञ हो रहा था। उनकी विस्तृत यज्ञशालामें सिद्ध ब्राह्मण विराजमान थे। पुण्याहवाचनके निर्दोष घोष तथा वेदमन्त्रोंकी ध्वनिसे सारा यज्ञमण्डप गूँज रहा था और सम्पूर्ण देवता उस यज्ञ-कर्मके सम्पादनमें व्यस्त थे
vaiśampāyana uvāca | pitāmahasya mahato vartamāne mahāmakhe | vitate yajñavāṭe ca saṃsiddhiṣu dvijātiṣu ||
Vaiśampāyana sprach: Als der große Ahnvater (Brahmā) ein mächtiges Opfer vollzog und der Opferbezirk weit ausgebreitet und vollständig hergerichtet war, während vollendete zweimalgeborene Priester zugegen waren, da widerhallte die ganze Stätte von den makellosen, reinen Ausrufen des „puṇyāha“ und vom Nachklang vedischer Mantren; und alle Götter, aufmerksam und eifrig, waren damit beschäftigt, die rituellen Handlungen dieses Opfers auszuführen.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic order through a properly conducted yajña: purity of recitation, competence of the officiants, and harmony between human ritual action and divine cooperation. It implies that ethical and cosmic stability are sustained by disciplined, faultless performance of sacred duties.
Vaiśampāyana describes a grand sacrifice of Brahmā at Puṣkara: the ritual ground is fully arranged, accomplished priests are seated, auspicious proclamations and Vedic mantras fill the pavilion, and the gods are actively engaged in the sacrificial proceedings.