Shloka 36
Saptasārasvata-tīrtha-prasaṅgaḥ | The Saptasārasvata Pilgrimage Account and the Maṅkaṇaka Narrative
इस प्रकार श्रीमह्ा भारत शल्यपववके अन्तर्गत गदापबव॑नें बलदेवजीकी तीरथ्थयात्राके प्रसंगमें त्रितका उपाख्यानविषयक छत्तीसवाँ अध्याय पूरा हुआ,क्रीडाभिरविमलाभि शक्ष क्रीडन्ति विमलानना: । उस तीर्थमें गौरवर्ण तथा निर्मल मुखवाली सुन्दरी अप्सराएँ आलस्य त्यागकर सदा नाना प्रकारकी विमल क्रीडाओंद्वारा मनोरंजन करती हैं अभिवाद्य मुनींस्तान् वै तत्र तीर्थनिवासिन: । उद्दिष्टमार्ग: प्रययौ यत्र भूय: सरस्वती
kṛḍābhir vimalābhir yakṣāḥ krīḍanti vimalānanāḥ |
abhivādya munīṁs tān vai tatra tīrthanivāsinaḥ |
uddiṣṭamārgaḥ prayayau yatra bhūyaḥ sarasvatī ||
Vaiśaṃpāyana sprach: An jener heiligen Furt erfreuen sich strahlengesichtige Himmelswesen unablässig an vielerlei reinen und anmutigen Spielen, nachdem sie jede Trägheit abgelegt haben. Dann, nachdem er die an diesem tīrtha wohnenden Weisen ehrerbietig gegrüßt hatte, zog er auf dem gewiesenen Weg weiter zu dem Ort, wo die Sarasvatī wieder angetroffen wird. Die Stelle betont die heiligende Kraft der Pilgerfahrt: Ehrfurcht vor Asketen und diszipliniertes Schreiten auf einem vorgeschriebenen Pfad bilden den rechten ethischen Rahmen, um heilige Schönheit zu genießen, ohne in Achtlosigkeit zu verfallen.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in places of beauty and delight, the Mahābhārata frames right conduct as reverence (saluting the sages), purity (vimalā kṛḍā), and disciplined adherence to a proper path (uddiṣṭa-mārga). Sacred enjoyment is legitimized when grounded in respect and self-restraint.
The narrator describes a tīrtha where celestial beings engage in pure amusements. After paying respects to the resident sages, the traveler continues onward along the directed route to another point where the Sarasvatī is encountered again, marking progress in the pilgrimage itinerary.