Shloka 20

गदायुद्धप्रतिज्ञा — The Vow and Terms of the Mace Duel

Devanagari script

स ते दर्पो नरश्रेष्ठ स च मान: क्व ते गत: । यस्त्वं संस्तभ्य सलिलं भीतो राजन्‌ व्यवस्थित:,“राजन! नरश्रेष्ठ! तुम्हारा वह पहलेका दर्प और अभिमान कहाँ चला गया, जो डरके मारे जलका स्तम्भन करके यहाँ छिपे हुए हो?

Transliteration

sa te darpo naraśreṣṭha sa ca mānaḥ kva te gataḥ | yastvaṁ saṁstabhya salilaṁ bhīto rājan vyavasthitaḥ ||

Translation

Sañjaya sprach: „O Bester der Menschen, wohin sind dein früherer Hochmut und dein Stolz entschwunden? O König, nun stehst du hier, von Furcht ergriffen, hast die Wasser zurückgehalten und verbirgst dich.“

Word by Word

• सः: that (your) / he (that)
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• ते: of you / your
• ते: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Genitive, Singular

• दर्पः: pride, arrogance
• दर्पः: Karta
• Type: Noun
• Root: दर्प
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• नरश्रेष्ठ: O best of men
• नरश्रेष्ठ: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: नरश्रेष्ठ
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• सः: that (same)
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• मानः: self-esteem, pride
• मानः: Karta
• Type: Noun
• Root: मान
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• क्व: where?
• Type: Indeclinable
• Root: क्व

• ते: of you / your
• ते: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Genitive, Singular

• गतः: gone
• Type: Verb
• Root: गम्
• Form: Masculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)

• यः: who/which
• यः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Nominative, Singular

• संस्तभ्य: having stopped/checked, having made rigid
• Type: Verb
• Root: स्तम्भ् (सम्-)
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)

• सलिलम्: water
• सलिलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सलिल
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• भीतः: afraid
• Type: Adjective
• Root: भी (भि)
• Form: Masculine, Nominative, Singular, क्त (past participle)

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• व्यवस्थितः: standing/remaining, stationed
• Type: Verb
• Root: स्था (वि-अव-)
• Form: Masculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• king (rājan)
• water (salila)