Shloka 43
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — दुर्योधनस्य ह्रदप्रवेशः
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue: Duryodhana’s Entry into the Lake
शीर्यमाणा यथा दीप्ता गगनाद् वै शतह्ददा । तीन टुकड़ोंमें कटी हुई वह सुवर्णभूषित शक्ति आकाशसे गिरनेवाली चमकीली बिजलीके समान पृथ्वीपर बिखर गयी ।। ४२ $ ।। शक्ति विनिहतां दृष्टवा सौबलं च भयार्दितम्
śīryamāṇā yathā dīptā gaganād vai śatahr̥dā | trīn ṭukṛoṃ meṃ kaṭī huī sā suvarṇabhūṣitā śaktir ākāśāt patantī camkīlī vidyut-samā pṛthivyāṃ bikharaṇe lagī || śakti-vinihatāṃ dṛṣṭvā saubalaṃ ca bhayārditam ||
Sañjaya sprach: Wie ein lodernder Meteor, der sich zu spalten scheint und vom Himmel herabstürzt, so zerbarst jener goldgeschmückte Speer „Śakti“—in drei Stücke gehauen—und streute sich über die Erde wie ein zuckender Blitz. Als man den Speer so zerschmettert sah und Śakuni, den Sohn Subalas, vom Schrecken getroffen, wandten sich die Gedanken der Krieger einer düsteren Gewissheit zu: Selbst berühmte Waffen und stolze Listen brechen vor der Macht des Schicksals und den Folgen des im Krieg gewählten Weges zusammen.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores impermanence and the moral weight of action in war: even splendid, gold-adorned weapons can be rendered powerless in an instant, and fear overtakes those who rely on force and cunning rather than righteous conduct. It hints that outcomes follow a larger order—karma and fate—beyond mere human calculation.
Sañjaya describes a spear (śakti) breaking into three pieces and scattering to the earth like lightning falling from the sky. On seeing the weapon destroyed, Śakuni (Saubala) becomes frightened, signaling a shift in morale amid the battle’s unfolding events.