Shloka 35
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — दुर्योधनस्य ह्रदप्रवेशः
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue: Duryodhana’s Entry into the Lake
साश्रुकण्ठो विनि:श्वस्य क्षत्तुर्वाक्यमनुस्मरन् । चिन्तयित्वा मुहूर्त स बाष्पपूर्णेक्षण: श्वसन्,भारत! अपने पुत्रको मारा गया देख वहाँ शकुनिका गला भर आया। वह लंबी साँस खींचकर विदुरजीकी बातोंको याद करने लगा। अपनी आँखोंमें आँसू भरकर उच्छवास लेता हुआ दो घड़ीतक चिन्तामें डूबा रहा
sāśrukaṇṭho viniḥśvasya kṣattur vākyam anusmaran | cintayitvā muhūrtaṃ sa bāṣpapūrṇekṣaṇaḥ śvasan, bhārata |
Sañjaya sprach: Tränen würgten ihm die Kehle; er stieß einen tiefen Seufzer aus und erinnerte sich an Viduras Worte. Dann blieb er, die Augen voller Tränen und schwer atmend, eine Weile in Gedanken versunken—o Bhārata. Die Szene zeigt das sittliche Gewicht weisen Rates, der im Hochmut missachtet wurde: Wenn die Folgen reifen, kehrt er als Reue zurück.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical force of wise counsel: when advice grounded in dharma is neglected, it returns later as painful remembrance. Grief becomes a mirror that reveals responsibility and the moral cost of one’s choices.
Sañjaya describes a figure overwhelmed by sorrow—throat choked, eyes full of tears—who sighs deeply and recalls Vidura’s earlier words, then sits absorbed in anxious reflection for a time.