Shloka 32
भीमसेनस्य कौरवसुतवधः तथा श्रुतर्वावधः
Slaying of Kaurava princes and the fall of Śrutarvā
आविग्नं च बल॑ सर्व गदाहस्ते वृकोदरे,भीमसेनके गदा हाथमें लेते ही सारी कौरवसेना उद्दविग्न हो उठी। हमने देखा, भीमसेनकी गदासे उन धूलिधूसर पर्वताकार हाथियोंके कुम्भस्थल फट गये हैं और वे इधर- उधर भाग रहे हैं
sañjaya uvāca | āvignaṃ ca balaṃ sarvaṃ gadāhaste vṛkodare | bhīmasenasya gadayā dhūlidhūsaraparvatākārāṇāṃ hastināṃ kumbhasthalāni vidīryante sma te ca vidrutā diśo diśaḥ ||
Sañjaya sagte: Als Vṛkodara die Keule in die Hand nahm, geriet das ganze Heer der Kauravas in Schrecken. Wir sahen, wie unter Bhīmasenas Keulenschlägen die Stirnbeulen (kumbhasthala) jener staubbedeckten, berggleichen Elefanten aufplatzten und die Tiere in alle Richtungen flohen. Die Szene zeigt, wie die entschlossene Kraft eines einzigen Kriegers selbst die mächtigsten Werkzeuge des Krieges zerschmettern kann und aus Stolz und geballter Macht blanke Panik macht.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical reality of war: strength and resolve can decisively alter collective morale, yet the same power brings grievous suffering. It implicitly warns against overreliance on sheer numbers and war-machines (like elephants), showing how fear spreads when leadership and confidence are shaken.
Sanjaya reports that as soon as Bhima (Vrikodara) takes up his mace, the Kaurava forces become alarmed. Bhima strikes the war elephants so forcefully that their frontal globes split, and the elephants, maddened and terrified, run away in all directions, disrupting the Kaurava formation.