Shloka 60
अध्याय ९ — दुर्योधनस्य अन्त्यावस्था, विलापः, तथा सौप्तिक-प्रतिवृत्तम्
Duryodhana’s Final Condition, Lamentation, and the Night’s Report
Devanagari script
इत्येवं द्रोणपुत्रस्य निशम्य करुणां गिरम् । प्रत्यूषकाले शोकार्तत: प्राद्रवन्नगरं प्रति,इस प्रकार द्रोणपुत्रके मुखसे वह करुणाजनक समाचार सुनकर मैं शोकसे व्याकुल हो उठा और प्रातःकाल नगरकी ओर दौड़ा चला आया
Transliteration
ity evaṁ droṇaputrasya niśamya karuṇāṁ giram | pratyūṣakāle śokārtataḥ prādravan nagaraṁ prati ||
Translation
Sañjaya sprach: „Als ich so die klagenden, von Mitleid erfüllten Worte aus dem Mund von Droṇas Sohn vernahm, wurde ich von Gram überwältigt; und bei Tagesanbruch, von Kummer gequält, lief ich zur Stadt.“
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवम्in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
द्रोणपुत्रस्यof Droṇa's son (Aśvatthāman)
द्रोणपुत्रस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootद्रोणपुत्र
FormMasculine, Genitive, Singular
निशम्यhaving heard
निशम्य:
TypeVerb
Rootनि-शम्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada/Atmanepada-neutral
करुणाम्pitiful (lamentable)
करुणाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकरुणा
FormFeminine, Accusative, Singular
गिरम्speech, utterance
गिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootगिर्
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रत्यूषकालेat dawn-time
प्रत्यूषकाले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रत्यूषकाल
FormMasculine, Locative, Singular
शोक-आर्ततःfrom/owing to being afflicted with grief
शोक-आर्ततः:
Hetu
TypeAdjective
Rootशोकार्त
FormMasculine, Ablative, Singular
प्राद्रवम्I ran forth
प्राद्रवम्:
TypeVerb
Rootप्र-√द्रु (द्रवति)
FormImperfect (Laṅ), 1st, Singular, Parasmaipada
नगरम्the city
नगरम्:
Karma
TypeNoun
Rootनगर
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रतिtowards
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
Droṇaputra (Aśvatthāmā)N
nagara (the city; contextually Hastināpura)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes