Shloka 40

Aśvatthāmā’s Stuti of Rudra and Śiva’s Empowerment (सौप्तिकपर्व, अध्याय ७)

Devanagari script

सार्केन्दुग्रहनक्षत्रां द्यां कुर्युस्ते महीतले । उत्सहेरंश्व ये हन्तुं भूतग्रामं चतुर्विधम्‌,वे सूर्य, चन्द्रमा, ग्रह और नक्षत्रोंसहित सम्पूर्ण आकाश-मण्डलको पृथ्वीपर गिरा सकते थे और चार प्रकारके समस्त प्राणिसमुदायका संहार करनेमें समर्थ थे

Transliteration

sārkendugrahanakṣatrāṃ dyāṃ kuryus te mahītale | utsaheram̐ś ca ye hantuṃ bhūtagrāmaṃ caturvidham ||

Translation

Sañjaya sprach: „Sie waren so mächtig, dass sie das ganze Himmelsgewölbe — mitsamt Sonne, Mond, Planeten und Sternbildern — auf die Erde hätten herabstürzen lassen können. Und sie vermochten auch, die gesamte Gemeinschaft der Lebewesen in ihren vier Klassen zu vernichten.“

Word by Word

• स: he
• स: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अर्क: the sun
• अर्क: Karma
• Type: Noun
• Root: अर्क
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• इन्दु: the moon
• इन्दु: Karma
• Type: Noun
• Root: इन्दु
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• ग्रह: planets
• ग्रह: Karma
• Type: Noun
• Root: ग्रह
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• नक्षत्राम्: stars/constellations
• नक्षत्राम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नक्षत्र
• Form: Neuter, Accusative, Plural

• द्याम्: the sky/heaven
• द्याम्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्यौ
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• कुर्युः: could make / would do
• कुर्युः: Kriya
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: Optative (Vidhi-lin), Third, Plural, Parasmaipada

• ते: they
• ते: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• महीतले: on the earth’s surface
• महीतले: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: महीतल
• Form: Neuter, Locative, Singular

• उत्सहेयुः: could dare / would be able
• उत्सहेयुः: Kriya
• Type: Verb
• Root: उत्सह्
• Form: Optative (Vidhi-lin), Third, Plural, Parasmaipada

• अंश्च: rays (beams)
• अंश्च: Karma
• Type: Noun
• Root: अंशु
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• ये: who
• ये: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• हन्तुम्: to kill
• हन्तुम्: Karma
• Type: Verb
• Root: हन्
• Form: Tumun (infinitive)

• भूतग्रामम्: the multitude of beings
• भूतग्रामम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भूतग्राम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• चतुर्विधम्: fourfold
• चतुर्विधम्: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: चतुर्विध
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Sun (Arka/Sūrya)
• Moon (Indu/Candra)
• Planets (Graha)
• Constellations (Nakṣatra)
• Heaven/Sky (Dyauḥ)
• Earth (Mahītala)
• All beings (Bhūtagrāma)